Аслияб гьумералде

Кин инабилеб?

Кин инабилеб?

Щивавсул гIумруялъулъ букIуна ургъелабаз ракI бакъвазабулеб хIалбихьиялъул ва захIмалъабазул лахIзатал. Гьединал лахIзатазда бусурбанчи жиндирго пашманлъигун живго хутIуларо. Хирияв Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъехъе рачIана багьа тIокIал дугIаби. Ургъел ккараб лахIзаталда Аллагьасул Расулас ﷺ цIаларал гьел дугIаби лъугьана умматалъе гурхIулев Халикъас ﷻ сайгъат гьабураб рухIияб дарулъун. РачIа руссине гьел дугIабазде нилъее квербакъилъун лъугьине ругел.

 

МухIаммад аварагасул ﷺ суннаталдаги гьесул тIадкъаяздаги руго гIемерал дугIаби захIмалъиялъул ва пашманлъиялъул заманалда гьес ﷺ цIаларал. Гьале гьезул цо-цоял:

«Я Аллагь ﷻ, дун Духъе ﷻ кIанцIулев вуго пашманлъиялдаса ва къварилъиялдаса, загIиплъиялдаса ва кIвахIаллъиялдаса, хъантIиялдаса ва хIалихьалъиялдаса, налъиялъул къварилъиялдаса ва гIадамазул зулмуялдаса» (Бухари).

ГIабдуллагь ибн МасгIудидасан бицана, Аварагас ﷺ пашманлъи тIаде бачIиндал абулаанин: «Я ЧIагояв ﷻ, Я Абадияв ﷻ, дица Дур ﷻ рахIматалдасан кумек гьарула» (Тирмизи).

ХIинкъараб мехалъ Аварагас ﷺ абулаан: «Дица цIуни тIалаб гьабула Аллагьасул ﷻ камилал рагIабаздалъун Гьесул ццим бахъиналдаса, тамихIалдаса, Гьесул ﷻ лагъзадерил квешлъиялдаса, шайтIабазул вас-васаздаса ва гьел рачIиналдаса» (Абу Давуд).

Гьединго Аварагас ﷺ абуна: «Я Аллагь, дир хьул буго Дур рахIматалде, цо лахIзаталъгицин дирго нафсгун цохIо тоге дун, дир кинабго иш битIизабе, Мун ﷻ гурони Аллагь гьечIо» (Абу Давуд).

Аварагас ﷺ жеги абуна: «Лагъасда тIаде балагь бачIиндал ва гьес абидал: «Нилъ Аллагьасдасан ﷻ руго ва Гьесухъе ﷻ тIадруссинеги руго. Я Аллагь ﷻ, балагьалдаги кири ва лъикIлъи кье дие», - ян, Аллагьас ﷻ гьесие балагьалъухъ кириги хъвазе буго» (Муслим).

Аварагас ﷺ абуна: «Пашманлъи яги къварилъи тIаде бачIун лагъас абуни: «Я Аллагь, дун вуго Дур ﷻ лагъ, Дур лагъасул вас... Къуръан дир ракIалъул иццлъун, дир каранда канлъилъун, дир пашманлъи тIагIиналъе гIиллалъун гьабе ва дир ургъел тIагIиналъе сабаблъунги гьабе», - ян, Аллагьас, хIакъикъаталдаги, гьесул пашманлъи нахъе бахъила ва гьелъул бакIалда рохел кьела» (АхIмад).

ГIабдуллагь ибн ГIаббасидасан бицунеб буго, Аварагас ﷺ захIматаб мехалъ абулаанин: «ТIадегIанав, ХIалимав Аллагь ﷻ гурони, цоги Аллагь гьечIо, КIудияб ГIаршалъул БетIергьан, ТIадегIанав Аллагь ﷻ гурони, зобалазул БетIергьан ва Аллагь гьечIо» (Бухари).

Хириял диналъул вацал ва яцал! Аварагасул ﷺ суннаталдаса рачIарал гьал баракатал дугIаби нилъее рухIияб хъалхъанлъун лъугьаги къварилъиялъул заманалда. РакIалда чIезабе, щибаб захIмалъи бигьалъигун бачIунеблъи, щибаб сабру киригун бачIунеблъи. ТIадегIанав Аллагьас Жиндирго иман лъурал лагъзал рехун толаро, Гьесул рахIматалъул гIорхъи гьечIеб буго.

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кредит босана...   Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...