Аслияб гьумералде

Баракатаб гIуж

Баракатаб гIуж

Хириял бусурбаби, гьале тIаде щвана рахIматазул моцI - Рамазан. ГIурхъи гьечIеб рецц буго БетIергьанасе ﷻ цоги соналъ гьалда дандчIвай гьабизе нилъее гIумру кьуралъухъ. Гьаб моцIалъул хIурмат гьабизе ва пайда босизе Аллагьас ﷻ нилъее киназего кумек гьабеги, чорхое сахлъиги кьеги.

Ихдалил заман буго дунял гьогьомараб. Гьединлъидал хьул буго гIисибикъинаб унта-щокълъи бугезе ялъуни къватIире рахъун хIалтIи гьабулезе гIемерго квалквал букIинарин абураб. ГьитIинабго рехсей гьабила радакь рахъинаялъул, ай сухIур гьабиялъул хIакъалъулъ. СухIуралъул гIужалъул хIакъалъулъ имам АхIмадица бицараб хIадисалда буго:

«Аллагьас ﷻ ва Гьесул малаикзабаз салават битIула радакь рахъун сухIур гьабулезде», - ян.

Радакь рахъун кванай буго аварагасги r тIадчIей гьабулеб букIараб гIамал, асхIабзабиги гьелде гьесизарулаан. АсхIабзабаз бицун буго, аварагас ﷺ жал баракатаб кванде рачIаян абун, сухIуралде ахIулел рукIанин. Гьелъулъ бугеб баракаталъул ва даража-кириялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIемерал руго. Бухарияс бицаралда буго: «Нуж радакь сухIур гьабизе рахъа, гьелъулъ баракат буго», - ян. Жеги чанго асхIабасдасан бицараб хIадисалда буго: «Лъел къатIра къулчIизе бугониги нуж радакь рахъа», - ян. ХIадисазул халгьабидал, гьеб кколеб буго Аллагьас ﷻ бусурбабазе кьураб нигIматлъун.

Гьеб гIамал ккола бусурбабазулги ягьудиял-насраниязулги кIалалда гьоркьоб бугеб батIа бахъилъунги. Аварагас ﷺ абулеб буго: «Нилъерги агьлу-китабазулги кIал кквеялда гьоркьоб бугеб батIалъи сухIуралда кванай буго», - ян (Муслим).

Фикъгьиялъул гIалимзабаз абула радакь рахъин «суннатун муакадат» бугин, ай аварагас ﷺ кIвар кьолеб букIараб гIамал бугилан. Радакь рахъиналдалъун нилъеда лъала къад кIал кквезе бигьалъулеблъи. Цинги, балагьеха, бигьалъи щвей гуребги суннат цIуниялъул ният цадахъ бугони, кириги хIасуллъизехъин буго, гьединго, рогьалил какги гIужда бала. Амма кваналелъул гIурхъи цIунизе ккела.

Щайин абуни, гIадатияб заманалда гIадин гуреб, къоялъ кIал ккун тамахлъун бугеб нилъер черх замазаманалдаса хIал гьабун цIезабидал, гIузруялде ккезе бегьула. Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги щивасе гьаб хирияб заман гIужалдаса бищун цIикIкIараб къагIидаялда пайда босизе, рекъечIеб гIамал цебе гьабулеб букIун батани, гьелдаса ракI бухIун тавбу гьабизе ва рацIцIадал лагъзаллъун гIумру тIамизе!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...