Аслияб гьумералде

Баракатаб гIуж

Баракатаб гIуж

Хириял бусурбаби, гьале тIаде щвана рахIматазул моцI - Рамазан. ГIурхъи гьечIеб рецц буго БетIергьанасе ﷻ цоги соналъ гьалда дандчIвай гьабизе нилъее гIумру кьуралъухъ. Гьаб моцIалъул хIурмат гьабизе ва пайда босизе Аллагьас ﷻ нилъее киназего кумек гьабеги, чорхое сахлъиги кьеги.

Ихдалил заман буго дунял гьогьомараб. Гьединлъидал хьул буго гIисибикъинаб унта-щокълъи бугезе ялъуни къватIире рахъун хIалтIи гьабулезе гIемерго квалквал букIинарин абураб. ГьитIинабго рехсей гьабила радакь рахъинаялъул, ай сухIур гьабиялъул хIакъалъулъ. СухIуралъул гIужалъул хIакъалъулъ имам АхIмадица бицараб хIадисалда буго:

«Аллагьас ﷻ ва Гьесул малаикзабаз салават битIула радакь рахъун сухIур гьабулезде», - ян.

Радакь рахъун кванай буго аварагасги r тIадчIей гьабулеб букIараб гIамал, асхIабзабиги гьелде гьесизарулаан. АсхIабзабаз бицун буго, аварагас ﷺ жал баракатаб кванде рачIаян абун, сухIуралде ахIулел рукIанин. Гьелъулъ бугеб баракаталъул ва даража-кириялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIемерал руго. Бухарияс бицаралда буго: «Нуж радакь сухIур гьабизе рахъа, гьелъулъ баракат буго», - ян. Жеги чанго асхIабасдасан бицараб хIадисалда буго: «Лъел къатIра къулчIизе бугониги нуж радакь рахъа», - ян. ХIадисазул халгьабидал, гьеб кколеб буго Аллагьас ﷻ бусурбабазе кьураб нигIматлъун.

Гьеб гIамал ккола бусурбабазулги ягьудиял-насраниязулги кIалалда гьоркьоб бугеб батIа бахъилъунги. Аварагас ﷺ абулеб буго: «Нилъерги агьлу-китабазулги кIал кквеялда гьоркьоб бугеб батIалъи сухIуралда кванай буго», - ян (Муслим).

Фикъгьиялъул гIалимзабаз абула радакь рахъин «суннатун муакадат» бугин, ай аварагас ﷺ кIвар кьолеб букIараб гIамал бугилан. Радакь рахъиналдалъун нилъеда лъала къад кIал кквезе бигьалъулеблъи. Цинги, балагьеха, бигьалъи щвей гуребги суннат цIуниялъул ният цадахъ бугони, кириги хIасуллъизехъин буго, гьединго, рогьалил какги гIужда бала. Амма кваналелъул гIурхъи цIунизе ккела.

Щайин абуни, гIадатияб заманалда гIадин гуреб, къоялъ кIал ккун тамахлъун бугеб нилъер черх замазаманалдаса хIал гьабун цIезабидал, гIузруялде ккезе бегьула. Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги щивасе гьаб хирияб заман гIужалдаса бищун цIикIкIараб къагIидаялда пайда босизе, рекъечIеб гIамал цебе гьабулеб букIун батани, гьелдаса ракI бухIун тавбу гьабизе ва рацIцIадал лагъзаллъун гIумру тIамизе!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Хъизан цIуне

Хъизан гьаби ккола ТIадегIанав Аллагьасда цебе кIудияб жавабчилъи. Нилъеца хъизан гIуцIула Аллагьасул амруялдалъун ва Аварагасул ﷺ суннаталдалъун, гьединлъидал, нилъеца хIаракат бахъизе ккола диналъ малъараб куцалда хъизамалда гIумру гьабизе.   Квеш ккараб жо, жакъа гIемерал хъизамал...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...