Аслияб гьумералде

Цогидаз босун унеб гьабуге

Цогидаз босун унеб гьабуге

Нилъ ругьунлъараб, гIемер хатIаалдеги рачунеб жо ккола хIажат гьечIеб калам гьаби. Гьебги, чияда нахъасан гъибат, бугьтан, мацI гьаби гIадинаб. Диналда гьеб лъабабго гIамал буго къабихIал пишабаздасан, хIатта гьеб релълъинабула диналъул вацазул гьан кванаялда.

Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Нужеца цоцадаса гъибат гьабуге, нужер цонигиясе бокьулищ хварав диналъул вацасул гьан кваназе? Нужее гьеб рихараб буго», - ян (суратул «ХIужурат» 12 аят). Жабир-асхIабасдасан бицараб хIадисалда буго: «Цо нухалъ авараггун ﷺ рукIаго нижеде бачIана лъикIаб гуреб махI. Цинги аварагас ﷺ цIехана: «Нужеда лъалищ гьаб сундул махIали?» - ян. Лъаларин нижеца абидал, аварагас ﷺ абуна: «Гьаб буго гIадамазда нахъасан гъибат гьабулел чагIаздасан бачIунеб махI», - ин. Жакъа гьединаб махI нилъеда щайха чIваларебин абун ракIалде ккезе бегьула пикру гьабуразда, амма гIалимзабаз гьелъие жаваб гьабулеб буго, нилъ гьелда гъорлъ рессун рукIиналъ чIваларого бугин абун.

Лъиего бокьуларо жиндир гIамалазул гIайибал цогидаз рехсолелъул, амма жинцаго бицунеб мехалъ чанго батIияб гIилла бачун кIалъала. Гьеб ккола гъибат гьаби. Щайин абуни, аварагас ﷺ абун буго: «Диналъул вацасе гьесул хIакъалъулъ абизе бокьулареб жо бицин ккола гъибат», - ан. «Бицунеб жо гьесулъ батани, щибха букIунеб», - ан асхIабзабаз гьикъидал, аварагас ﷺ абуна: «Нужеца бицунеб жо диналъул вацасулъ бугони, гьеб ккола гъибат, гьечIони – бугьтан», - ан (Муслим).

Гъибат буго нилъеца жиб гьабиялдаса кутакалда цIуни гьабизе кколеб гIамал ва кIудияб мунагь. Абула гьелъухъ жужахIалда букIине бугелъулго хал гьабичIониги, гьеб гьабулесда унго-унгояб зарал махIшаралда лъалин.

Гьелъул хIакъалъулъ буго гьадин: къиямасеб къоялъ лагъзадерихъе кьолила жидер гIамалал хъварал тIахьал. Гъибат-бугьтан дунялалда гьабулел рукIарал жанире раккун ралагьидал, гьезда щибго жидер лъикIаб гIамал батуларила. ХIикмалъун, жидер гIамалазул ахIвал-хIал халгьабулелъул, гьезда ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахъалдасан абулила: «Дур киналниги лъикIал гIамалал дуца гъибат гьабурал гIадамазе ана», - ян.

Цогиги, гьелъул мунагьалъул хIакъалъулъ аварагас ﷺ абураб буго, гьеб бугин 30 зина гьабиялда бащалъулебилан.

Аллагьас ﷻ кантIизареги гьеб нахъегIанаб гIамал гьабиялдаса! Амин!

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...