Аслияб гьумералде

Цогидаз босун унеб гьабуге

Цогидаз босун унеб гьабуге

Нилъ ругьунлъараб, гIемер хатIаалдеги рачунеб жо ккола хIажат гьечIеб калам гьаби. Гьебги, чияда нахъасан гъибат, бугьтан, мацI гьаби гIадинаб. Диналда гьеб лъабабго гIамал буго къабихIал пишабаздасан, хIатта гьеб релълъинабула диналъул вацазул гьан кванаялда.

Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Нужеца цоцадаса гъибат гьабуге, нужер цонигиясе бокьулищ хварав диналъул вацасул гьан кваназе? Нужее гьеб рихараб буго», - ян (суратул «ХIужурат» 12 аят). Жабир-асхIабасдасан бицараб хIадисалда буго: «Цо нухалъ авараггун ﷺ рукIаго нижеде бачIана лъикIаб гуреб махI. Цинги аварагас ﷺ цIехана: «Нужеда лъалищ гьаб сундул махIали?» - ян. Лъаларин нижеца абидал, аварагас ﷺ абуна: «Гьаб буго гIадамазда нахъасан гъибат гьабулел чагIаздасан бачIунеб махI», - ин. Жакъа гьединаб махI нилъеда щайха чIваларебин абун ракIалде ккезе бегьула пикру гьабуразда, амма гIалимзабаз гьелъие жаваб гьабулеб буго, нилъ гьелда гъорлъ рессун рукIиналъ чIваларого бугин абун.

Лъиего бокьуларо жиндир гIамалазул гIайибал цогидаз рехсолелъул, амма жинцаго бицунеб мехалъ чанго батIияб гIилла бачун кIалъала. Гьеб ккола гъибат гьаби. Щайин абуни, аварагас ﷺ абун буго: «Диналъул вацасе гьесул хIакъалъулъ абизе бокьулареб жо бицин ккола гъибат», - ан. «Бицунеб жо гьесулъ батани, щибха букIунеб», - ан асхIабзабаз гьикъидал, аварагас ﷺ абуна: «Нужеца бицунеб жо диналъул вацасулъ бугони, гьеб ккола гъибат, гьечIони – бугьтан», - ан (Муслим).

Гъибат буго нилъеца жиб гьабиялдаса кутакалда цIуни гьабизе кколеб гIамал ва кIудияб мунагь. Абула гьелъухъ жужахIалда букIине бугелъулго хал гьабичIониги, гьеб гьабулесда унго-унгояб зарал махIшаралда лъалин.

Гьелъул хIакъалъулъ буго гьадин: къиямасеб къоялъ лагъзадерихъе кьолила жидер гIамалал хъварал тIахьал. Гъибат-бугьтан дунялалда гьабулел рукIарал жанире раккун ралагьидал, гьезда щибго жидер лъикIаб гIамал батуларила. ХIикмалъун, жидер гIамалазул ахIвал-хIал халгьабулелъул, гьезда ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахъалдасан абулила: «Дур киналниги лъикIал гIамалал дуца гъибат гьабурал гIадамазе ана», - ян.

Цогиги, гьелъул мунагьалъул хIакъалъулъ аварагас ﷺ абураб буго, гьеб бугин 30 зина гьабиялда бащалъулебилан.

Аллагьас ﷻ кантIизареги гьеб нахъегIанаб гIамал гьабиялдаса! Амин!

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Къиямасеб къоялъул гIаламат

Магьди ккола Аварагасул ﷺ яс ПатIиматил наслуялдаса, гьев загьирлъараб мехалъ гIадлу-низамалъул рахъалъ дунялго цIола. Дажал вуго капурав, халкъ къосинабулев, цояб бер беццав, кIиябго бералда бакьулъ капурчийин хъварав, жив Аллагь вугилан чIарав, жинда нахърилълъарал жалго толев, нахърилълъинчIезе...


Имам Мунави

Зайнуддин МухIаммад ГIаб-дуррауф ибн Таж ГIарифин ибн ГIали ибн Зайнул ГIабидин Гьади ал-Мунави, машгьурав гIалим, шайих, имам ва хIадисазул гIалимчи, гьавуна Къагьиралда гьижрияб 952 соналъ.   ГьитIинаб мехалдасаго гьес инсудасан динияб лъай лъазабуна. Балугълъиялде щвезегIан рекIехъе...


Муфтияталда тӀобитӀана психологазулгун дандчӀвай

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана психологиялъул рахъалъ церетӀурал специалистазулгун дандчӀвай. Гьениб гьоркьоб лъуна жакъасеб жамгӀияталда психологиялъул бугеб кӀваралда хурхарал суалал. Бицен гьабуна психология кӀвар бугеб ва тӀалаб цӀикӀкӀараб рахъ букӀиналъул, гьеб рахъалъ махщелчагӀаз гьабулеб...


Мунагьалдаса тавбуялде руссин

Нилъеда лъала гьаб дунялалда щивго чи чIаго хутIуларевлъи ва киналго хвезе рукIин, ай хIисаб-суал кьезе Аллагьасда цере чIезе рукIинги. Гьединлъидал, нилъеца хIалкIун тавбу гьабун, квешлъиялдаса лъикIлъиялде руссине хIаракат бахъизе ккола.   Мунагь кколарев чи вукIунаро, амма щиб мунагь гьабун...


НухIил тIупан

НухӀ аварагасул заманалда тIолабго дунялалдагойищ тIупан тIун букӀараб? ГӀемерисел гӀалимзабазул ва Къуръаналъул тафсирчагӀазул пикруялда рекъон, тӀолабго дунялалдаго тIупан тIун букӀун буго. Гьелъие далил хӀисабалда гьез рачана гьеб лъугьа-бахъиналъе сипат гьабулел аятал.   ТIадегIанав...