Аслияб гьумералде

Лугбуздасан садакъа

Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.

 

Гьединаб суннатаб какалдасан буго зухIаялъул как. ХIадисалда буго: «Алжаналда буго цо каву «ЗухIайин» жинда цIар бугеб. Къиямасеб къоялъ Аллагьасул ﷻ амруялдалъун малаикас ахIула: «Я Аллагьасул лагъзал, зухIаялъул какда тIадчIей гьабулел рукIарал нуж кир ругел? Гьаб каву буго нужее, Аллагьасул ﷻ цIобалдалъун лъугьа жанире», - ян (ТIабарани). Цогидаб хIадисалда буго: «ЗухIаялъул какда тIадчIей гьабулесул, ралъдал полопгIан гIемер ратаниги, киналго (цогиязул хIакъалда хурхинчIел) мунагьал чурула», - ян (ибну Мажагь).

Гьелъул заман байбихьула бакъ баккун хадуб бащдаб сагIатгIан заман гьоркьоб индал, къалъул гIуж щвезегIан.

Гьелъул бищун дагьаблъунги рикIкIунеб буго кIиго ракагIат, бегьулеб буго ункъо, анлъго, микьго базеги, бищун гIемер анцIила кIиго ракагIат ккола. КIи-кIи ракагIатккун разеги суннатаб буго. АлхIамалда хадуб цIализе хирияб буго «Аш-Шамс» ва «Аз-ЗухIа» сураби.

ГIемерисез абула зухIаялъул как бугин жинде кIвар кьезе кколеб суннатаб как гуребги, нигIматал тIаде цIалеблъунгиян. ТIадчIей гьабулесда гьеб щибаб къойилго гIадин халлъизеги халлъула.

Инсанасда буго 360 рищи-щекI. Щибаб къоялъ кьезе гьезда тIад гьабун бугин абула садакъа, кIиго ракагIат зухIаялъул как бани, гьелъ гьеб тIаса ккезабулинги буго. Гьоркьоб хутIани, бецIун базеги лъикIаб буго.

Цо-цо шартIал тIурани, хIеж-гIумра гьабурабгIанасеб кирицин хъвалинги абула. Анас-асхIабасдасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Рогьалил как жамагIаталдаги бан, бакъ баккизегIан мажгиталдаги чIун, кIиго ракагIаталъул как барав чи вугони, гьесие гьеб хIеж-гIумра гьабурабгIанасеб кириялъул бакIалда букIуна», - ян (Тирмизи).

ХIисаб гьабеха, кIиго ракагIат баялдалъун щвезехъин бугеб ажруялъул, гьеб захIматаб иш гуро, кIвахIаллъичIого тIадчIей гьабуни.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги!

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...