Аслияб гьумералде

Лугбуздасан садакъа

Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.

 

Гьединаб суннатаб какалдасан буго зухIаялъул как. ХIадисалда буго: «Алжаналда буго цо каву «ЗухIайин» жинда цIар бугеб. Къиямасеб къоялъ Аллагьасул ﷻ амруялдалъун малаикас ахIула: «Я Аллагьасул лагъзал, зухIаялъул какда тIадчIей гьабулел рукIарал нуж кир ругел? Гьаб каву буго нужее, Аллагьасул ﷻ цIобалдалъун лъугьа жанире», - ян (ТIабарани). Цогидаб хIадисалда буго: «ЗухIаялъул какда тIадчIей гьабулесул, ралъдал полопгIан гIемер ратаниги, киналго (цогиязул хIакъалда хурхинчIел) мунагьал чурула», - ян (ибну Мажагь).

Гьелъул заман байбихьула бакъ баккун хадуб бащдаб сагIатгIан заман гьоркьоб индал, къалъул гIуж щвезегIан.

Гьелъул бищун дагьаблъунги рикIкIунеб буго кIиго ракагIат, бегьулеб буго ункъо, анлъго, микьго базеги, бищун гIемер анцIила кIиго ракагIат ккола. КIи-кIи ракагIатккун разеги суннатаб буго. АлхIамалда хадуб цIализе хирияб буго «Аш-Шамс» ва «Аз-ЗухIа» сураби.

ГIемерисез абула зухIаялъул как бугин жинде кIвар кьезе кколеб суннатаб как гуребги, нигIматал тIаде цIалеблъунгиян. ТIадчIей гьабулесда гьеб щибаб къойилго гIадин халлъизеги халлъула.

Инсанасда буго 360 рищи-щекI. Щибаб къоялъ кьезе гьезда тIад гьабун бугин абула садакъа, кIиго ракагIат зухIаялъул как бани, гьелъ гьеб тIаса ккезабулинги буго. Гьоркьоб хутIани, бецIун базеги лъикIаб буго.

Цо-цо шартIал тIурани, хIеж-гIумра гьабурабгIанасеб кирицин хъвалинги абула. Анас-асхIабасдасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Рогьалил как жамагIаталдаги бан, бакъ баккизегIан мажгиталдаги чIун, кIиго ракагIаталъул как барав чи вугони, гьесие гьеб хIеж-гIумра гьабурабгIанасеб кириялъул бакIалда букIуна», - ян (Тирмизи).

ХIисаб гьабеха, кIиго ракагIат баялдалъун щвезехъин бугеб ажруялъул, гьеб захIматаб иш гуро, кIвахIаллъичIого тIадчIей гьабуни.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги!

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Курми росдал къо

Курми росулъ тӀобитӀана росдал къоялда хурхун байрамалъулаб тадбир. Гьеб къоялъул аслияб лъугьа-бахъинлъун букӀана щивав чияс жидерго къуват, гьунар, бергьенлъи босизе бугеб гъира бихьизабизе рес кьураб спортивияб къец. Гьелдаса хадуб киналго гьалбал кваназаруна ва цо-цо церехъабазе кьуна...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Нужее баяналъе

1. Муъминун абун сураялда щай абураб? – Муъминзаби ва гьезул сипатал рехсеялъ. 2. Чан сураялда рехсараб дунял хIайгIадинаб жо бугин абун? – Ункъо сураялда: «АнгIам», «ГIанкабут», «МухIаммад», «ХIадид». 3. ШайтIаналъул хъаравулзаби абун...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...