Аслияб гьумералде

10-абилеб къо

10-абилеб къо

МухIаррам моцIалъул анцIабилеб къо ккола ГIашура. ГIашара абураб рагIиялдаса жибги бачIараб. Гьелъул магIнаги - анцIабилеб абураб буго. Бусурбабазе мухIаррам ккола хIурмат тIадегIанаб моцI. Гьеб мухIаррамалъулъги бищун хирияб ккола ГIашура къо.

Имам Нававияс бицана: «МухIаррам ккола тавбуялъул, гIибадат гьабиялъул моцI. Гьединлъидал, воре, гIадада биччаге мунагьал чуриялъул ва гIибадат гьабун кири гIемер щвеялъул заман», - ян. («Заваиду Равза») Гьеб къоялъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ зоб-ракь, ГIарш-Курс, малаикзаби рижана. Гьеб къоялъ ракьалда тIоцевесев чи, ай Адам аварагги вижана. Цере арал аварагзабазул кIвар бугел лъугьа-бахъиналги гьеб къоялъ ккана. Абула Къиямасеб къоги ГIашура къоялъ щвезе бугин. Гьеб хирияб къоялъ лъикIаб буго садакъа бикьизе, лъимал ва гIагарал рохизаризе, Къуръан цIализе ва цогидалги хайратал гьаризе. Абу Къатадат Ал-Ансарияс бицана ГIашура къоялъул жинда цIехедал аварагас ﷺ абунин: «Гьеб къоялъ кIал кквеялъ араб соналъул мунагьал чурула», - ян. (Муслим) Абу СагIид Ал-Худрияс бицана аварагас ﷺ абунин: «ГIарафа къоялъ кIал ккурасул араб ва бачIунеб соналъул мунагьал чурула, ГIашура къоялъ кIал ккурасул цо соналъул мунагьал чурула» - ян. (ТIабарани) ГIашура къоялъул хиралъиялъул ва хIикмалъиялъул ибну ГIабасидасан бицана: «Мадинаялде аварагас ﷺ гьижра гьабидал, гьесда ﷺ халлъана гьенир ругел ягьудияз мухIаррам моцIалъул анцIабилеб къоялъ, ай ГIашура къоялъ кIалал кколел. Гьеб къо кIодо гьабиялъул цIехедал, гьез бицана баракатаб къо букIин ва гьеб къоялъ ТIадегIанав Аллагьас Муса авараг ва гьесул къавм фиргIавнидаса хвасар гьабиялъулги баян гьабуна. Аллагьасе ﷻ щукру гьабун гьеб къоялъ Муса аварагас кIал кколаан. Гьеб рагIидал аварагас ﷺ абуна: «Дун цIикIкIун мустахIикъав вуго Муса авараг кIодо гьавизе», - ян. Гьеб къоялдаса нахъе аварагас ﷺ ГIашура къоялъ кIал кквезе байбихьана ва жиндирго умматалъеги лъикIаблъун бихьизабуна гьеб къоялъ кIал кквей». Лъазе кколеб жо буго, ГIашура къоялда цадахъ цебесеб ялъуни хадусеб къоялъги кIал кквейилан аварагас ﷺ абураблъи. Гьебги, ягьудиязул гIибадаталда, бусурбабазул гIибадат релълъун букIинаредухъ.

Жабир Мажидов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


17 мина къачIазе буго

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандил бихьизабиялда рекъон, муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибировги Хасавюрт районалъул росабазул имамзабиги, «Инсан» фондалъул вакилзабиги рачIун рукIана ЦIияб ЦIиликь росулъе. Гьениб бугеб ахIвал-хIалалъухъги...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


Ингушазул кумек

ТIабигIияб балагьалъул хIаси-лалда къварилъиялде ккарал дагъистаниязухъе кумекалъулаб квер бегьаразда гьоркьор руго ингушалги. Дагьал церегIан къоязда Ингушетиялдаса Дагъистаналде кумекгун рачIун рукIарал ингушазул цо къокъаялда гьоркьор СурхIахIи росдал имамасул наиб ГIумар Нальгиев ва жамагIатчи...