Аслияб гьумералде

ХIикматал махлукъатал

ХIикматал махлукъатал

ЦIунцIраби кваналеб

Гьеб ккола гIажаибаб рухIчIаголъи. ЦIунцIраби кваналеб рухIчIаголъилъун бугониги гьелда гьечIо цаби. РухIчIаголъаби кваназе кквезелъун гьелъ хIалтIизабула сину гIадинаб хIацIуца биччизабураб халатаб мацI. Муравьед абураб гьеб рухIчIаголъиялъул цересел хIатIал руго регIерал малъазул цIакъ къуватал ва халатал. Цересел хIатIал гьез хIалтIизарула цIунцIрабазул бусаби щущазаризе ва кIартIал рахъизе.

Гьезул буго квачалдаса цIунулеб биццатаб тIомги. ГIемерисеб мехалда рукIуна жалго жидедаго чIун.

Гьезул канлъи букIуна загIипаб, амма рухIчIаголъабазде чан гьабизе махӀ бачин букӀуна лъикӀаб.

ГIумру гьабун руго Централияб Америкаялда, Аргентинаялда, Парагваялда, Уругваялда ва Бразилиялда.

Гьел росун руго БагIараб тIехьалде.

 

 

 

 

 

Жираф

Жирафал руго кутакалда хIикматал хIайванал. ГIадатияб жирафалъул борхалъи букIуна 5,5-6 метр.

Гьезул мацI буго чIегIераб, 45 сантиметр халалъуда бугеб. РакI букIуна 10 килограммалде щун бакIлъи бугеб. ГIумру гьабула 25-гIан соналъ. Гьез гIумру гьабула къокъаби ккун.

Жидее хӀажатаб лъамалъиялъул аслияб къадар кванараб гъветӀ-хералдаса щолеб букӀиналъ, гьезда кӀола 10-15 къоялъцин лъим гьечIого рукIине.

КIудиял хIайванал ругониги гьезда кIола кIиго метралде гIагарун борхалъи бугеб бакIалдасан кIанцIизе.

ТIомода бугеб расул сурат букIуна цацазда релълъинчIеб. ТIом букIуна цIвакараб, биццатаб, хассго бохдузда бугеб.

Канлъи, махI бачин, гIинда рагIи кутакалда лъикIаб буго. Гьел хаслъабазул къуваталдалъун гьезда кIола тIаде бачIунеб хIинкъи хехго халлъизе.

Квен балагьулаго гьел гьоркьоса къотӀичӀого гочарулел рукIуна.

Къокъабго манзилалда жирафазда кIола, лъикI бекерулеб чуги нахъа тун, 55 км/сагIаталъул хехлъиялда бекеризе.

ХIорахъагун лъарахъа лъим гьекъезе ккани, гьел накаби сукIизарун яги хIатIал гIебе-гIебеде хъитIизарун къулизе ккола гIодоре, ялъуни каранде щвезегIан лъелъе лъугьуна.

Квен тIалаб гьабиялде буссараб букIуна гьезул гIемерисеб гIумру, сордо-къоялда жаниб 20 сагIаталде гIагарун заман уна гьедин. Кьижула жирафал рахъун чIовухъего.

Бихьизе халатаб габур бугониги, рачIги буго гьезул 2-2,5 метралде гIагарун халатаб.

Гьезде чан гьабулел хIайванал къанагIат гурони гьечIо. Цо-цо мехалда гъалбацIаз гьабула гьезде гьужум.

 

МухIаммад ГIалиев

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...