Аслияб гьумералде

ХIикматал махлукъатал

ХIикматал махлукъатал

ЦIунцIраби кваналеб

Гьеб ккола гIажаибаб рухIчIаголъи. ЦIунцIраби кваналеб рухIчIаголъилъун бугониги гьелда гьечIо цаби. РухIчIаголъаби кваназе кквезелъун гьелъ хIалтIизабула сину гIадинаб хIацIуца биччизабураб халатаб мацI. Муравьед абураб гьеб рухIчIаголъиялъул цересел хIатIал руго регIерал малъазул цIакъ къуватал ва халатал. Цересел хIатIал гьез хIалтIизарула цIунцIрабазул бусаби щущазаризе ва кIартIал рахъизе.

Гьезул буго квачалдаса цIунулеб биццатаб тIомги. ГIемерисеб мехалда рукIуна жалго жидедаго чIун.

Гьезул канлъи букIуна загIипаб, амма рухIчIаголъабазде чан гьабизе махӀ бачин букӀуна лъикӀаб.

ГIумру гьабун руго Централияб Америкаялда, Аргентинаялда, Парагваялда, Уругваялда ва Бразилиялда.

Гьел росун руго БагIараб тIехьалде.

 

 

 

 

 

Жираф

Жирафал руго кутакалда хIикматал хIайванал. ГIадатияб жирафалъул борхалъи букIуна 5,5-6 метр.

Гьезул мацI буго чIегIераб, 45 сантиметр халалъуда бугеб. РакI букIуна 10 килограммалде щун бакIлъи бугеб. ГIумру гьабула 25-гIан соналъ. Гьез гIумру гьабула къокъаби ккун.

Жидее хӀажатаб лъамалъиялъул аслияб къадар кванараб гъветӀ-хералдаса щолеб букӀиналъ, гьезда кӀола 10-15 къоялъцин лъим гьечIого рукIине.

КIудиял хIайванал ругониги гьезда кIола кIиго метралде гIагарун борхалъи бугеб бакIалдасан кIанцIизе.

ТIомода бугеб расул сурат букIуна цацазда релълъинчIеб. ТIом букIуна цIвакараб, биццатаб, хассго бохдузда бугеб.

Канлъи, махI бачин, гIинда рагIи кутакалда лъикIаб буго. Гьел хаслъабазул къуваталдалъун гьезда кIола тIаде бачIунеб хIинкъи хехго халлъизе.

Квен балагьулаго гьел гьоркьоса къотӀичӀого гочарулел рукIуна.

Къокъабго манзилалда жирафазда кIола, лъикI бекерулеб чуги нахъа тун, 55 км/сагIаталъул хехлъиялда бекеризе.

ХIорахъагун лъарахъа лъим гьекъезе ккани, гьел накаби сукIизарун яги хIатIал гIебе-гIебеде хъитIизарун къулизе ккола гIодоре, ялъуни каранде щвезегIан лъелъе лъугьуна.

Квен тIалаб гьабиялде буссараб букIуна гьезул гIемерисеб гIумру, сордо-къоялда жаниб 20 сагIаталде гIагарун заман уна гьедин. Кьижула жирафал рахъун чIовухъего.

Бихьизе халатаб габур бугониги, рачIги буго гьезул 2-2,5 метралде гIагарун халатаб.

Гьезде чан гьабулел хIайванал къанагIат гурони гьечIо. Цо-цо мехалда гъалбацIаз гьабула гьезде гьужум.

 

МухIаммад ГIалиев

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...


Хирияв Аварагасул ﷺ шамаилал

Шамаил абураб рагIи хIалтIизабула Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатазул бицен гьабулеб мехалда. Гьединго, гьесул ﷺ гIумру ва ахIвал-хIал рехсолеб мехалдаги. Гьединлъидал Аварагасул ﷺ цо-цо ахIвал-хIалал рехселин.   Аварагасул ﷺ рас букIана берцинаб ва дагьабго кьурараб, цIакъго кьурараб ва...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...