Аслияб гьумералде

ШайтIан хъамулеб пиша

ШайтIан хъамулеб пиша

ШайтIан хъамулеб пиша

Бусурбанчиясе бугеб бищун кIудияб балагьалдасан буго ракI къвакIи, гьеб биццалъи. РекIел хIал гьеб куцалде щведал Аллагь ﷻ рехсеялъги гIибадат гьабиялъги чорхое рухIияб (берцинаб, рахIат щвараб, гIодобе биччараб) къуват щоларо. Гьебги буго гьаб заманалъ нилъер гIемерисезулъ бугеб унтиги.

 

Гьеб хIалалда черх, ракI тей буго живго жинцаго (рухIияб рахъ хвей, гьеб гуребги чиясда заман бахъарабгIан халлъун черхалъул загьирияб хIалги захIмалъулеб, бечIараб, гьабулелъул кIвахIаллъулеблъун букIуна) хвалде рехи. Гьелда хурхун Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абун буго (магIна): «ТалихIкъей, балагь (жужахIалъул кIкIал) буго жидер ракIал Аллагь рехсеялдаса риццалъарал чагIазе», - ян (сурату «аз-Зумар» 22 аят).

Амма гьеб хIал буго сах гьабизе кIолеблъун. Сах гьабулеблъунги буго гIемер Аллагь ﷻ рехсей, зикру-тасбихI бачин, Гьесул ﷻ ХIабибасде ﷺ салават битIи, лъикIал гIамалал гьари. ГIалимзабаз тIахьазда рехсолеб кинниги, гьел гIамалал гьарулевги дунялалдаго Алжаналда вугевлъун лъугьуна.

ХIадисалда буго: «Аллагьасул гIазабалдаса цIикIкIун хвасарлъилъун бугеб, Гьев рехсеялдаса лъикIаб гIамал Адамил лъимералъ цониги гьабичIо», - ян (Тирмизи).

Ибну ГIабасица бицун буго: «ШайтIан букIуна Адамил лъимералъул рекIел хъаравуллъи гьабун. Гьеб Аллагь ﷻ рехсеялдаса сагьвиллъараб ва гъапуллъараб мехалъ, шайтIаналъ гьенибе васвас рехула. (КигIан къадаралъ нилъ Гьев ﷻ рехсеялдаса гъапуллъаниги, гьелда рекъон шайтIаналъ ракIалда хIалтIиги гьабула). Гьеб ракIалдаса бачахъулеблъунги буго БетIергьан ﷻ рехсей, Гьев ﷻ ракIалда кквей», - абун.

РакI Аллагьасдаса ﷻ гъапул гьабулеблъун буго къваригIел гьечIеб калам, гъибат-бугьтан гьаби – жал сабаблъун мунагьалдеги кколеб. Муъминзабазе сипат гьабун Къуръаналда Аллагьас ﷻ абун буго (магIна): «Рохарал, талихI батараздаса руго муъминзаби. Балеб какалъулъ жал хушугI-хIузур ккураллъун ругел. Гьединал гьел лагъвияб, хIажат гьечIеб каламалдаса жал рикIкIад чIарал, гьелдаса руссарал», - ин (суратул «Муъминин», 1-3 аят).

ХIакъикъиял бусурбабаз кидаго хIаракат бахъизе ккола мунагьалде рачунеб гIамалалдаса жидерго мацI гьукъизе. Гьединал рукIиналде буго рехсарал аятазда Къуръаналдаса нилъеде ахIиги. ЦIунараллъунги рукIуна гIемер БетIергьан ﷻ рехсон, мацI ругьун гьабулеб бугони.

Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIарифуназул цояв - ХIасанул Басрияс абун буго: «Нужеца рекIее лазат, чорхое гIодобе биччай тIалаб гьабе лъабго жоялъулъ: как баялъулъ, Аллагь ﷻ рехсеялъул ва Къуръан цIалиялъулъ. Гьезулъ нужеда гьеб батани – нуж руго гьеб щвараллъун. БатичIони – нуж руго рагьу къараллъун, нужеца тIалаб гьабе щиб гIилла-сабаб гьелъие бугебали.

Гьел рагIабазе баян гьабулаго гIалимзабаз хъван буго: «Гьеб лъабабго жоялъулъ буго лазат боси, жиб чIамичIесда гьелъие баян ва сипат гьабизе кIолареб», - абун.

Цогидас абун буго: «Дунялалъул агьлулъун ругел мискинзабазда (дунял рекIелъе биччан, гьеб бокьун, тIалаб гьабиялда машгъуллъарал) лъала гIицIго гьанир ругел дунявиял бечелъабазул тату-лазат. Амма гьез гьаб дунялалда бугелдаса жеги лъикIаб, татуяб чIамичIо», - абун.

Щиб кколеб гьелдасаги татуябин цIехедал, жаваб кьун буго: «ТIадегIанав Аллагь ﷻ лъай, Гьев ﷻ вокьи ва Гьев ﷻ даимго рехсей», - абун.

Цо валияс абун буго: «Гьаб дунялалъул ханзабазда лъалеб букIарабани нижеца жиндаса лазат босулеб жо, гьез нижехъа гьеб бахъилаан хвалчабаздалъун рагъ гьабунги», - ян.

Аллагь ﷻ гIемер рехсей буго Гьесдаса ﷻ рачIунел нигIматал щвеялъе сабаб. ГIумар-асхIабасдасан бицун буго, Аварагас ﷺ (Аллагьасдаса бачIун нижеда) абунин: «Жиндир хIажатал Дида гьариялдаса, Къуръан цIалиялъги Дун рехсеялъги жив машгъул гьавурав чиясе Дица кьола Дида гьараразе кьуралъул бищун лъикIаб», - абун. Гьеб гIаламат нилъеда бихьула Аллагьасул ﷻ диналда вугесулъ, гьеб цебетIезабун хIалтIулесулъ ва Гьесул ﷻ вализаби-шайихзабазулъ. Дунялалъул магIишат-яшав гьабулел, гьелъие гIоло хIалтIулел, гьеб тIалаб гьабун хьвадулеллъун гьечIониги, гьел рукIуна дунялалъул боцIи-малалъул сундего жидер хIажат гьечIел ва щиб бокьаниги нигIматги щолеллъун.

Аллагь ﷻ ккуразе, Гьев ﷻ рехсеялде кIвар буссинабун рукIунезе бугеб нигIматазул цояб бугин абун рехсолеб буго хIадисалда: «БетIергьан рехсолеблъун цо къавм бугеб мехалъ, гьезда сверун лъугьуна Аллагьасул малаикзаби, рахIматазулъги тIерхьинарула гьел, цинги гьезде сакинатги (парахатаб, гIодобе биччараб хIал) рещтIуна», - абун. «Сакинат» абураб рагIиялда хурхун гIалимзабаз гIемераб гIелмияб хIалтIаби хъвана. «Сакинат» буго рухIияб гIодобе биччай. БукIине кколедухъ жиндие унго-унгояб баян гьабизе захIматаб иш. Гьеб буго ихласалдалъун Аллагь ﷻ рехсолел чагIи жинде щолеб хасаб хIал. Гьелде щваравги вукIуна сундего хIажалъи хутIичIого, Алжаналде щварав кинниги. Гьеб хIалалда хурхун хIадисалда буго: «Жинда аскIор ругезе Аллагьас гьелги рехсана», - абун (Абугьурайрат).  

БетIергьанас ﷻ насиб гьабеги щивасе гьеб хIал ва Гьев ﷻ гIемер рехсолеллъун рукIине тавпикъ. Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


ХIежалъул хIакъалъулъ бицана

ХӀежалде ине заман щолеб букIиналда бан, МахӀачхъалаялда тӀобитӀараб данделъиялда гIахьаллъана хӀеж борхиялъул рахъалъ жавабиял идарабазул ва гӀуцӀабазул вакилзаби. Гьенир гьоркьор лъурал аслиял суалал рукӀана авиатранспорталда, сапаралъул шартӀал, СагӀудиязул ГӀарабиялъул Къираллъиялъул тӀалабазда...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


17 мина къачIазе буго

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандил бихьизабиялда рекъон, муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибировги Хасавюрт районалъул росабазул имамзабиги, «Инсан» фондалъул вакилзабиги рачIун рукIана ЦIияб ЦIиликь росулъе. Гьениб бугеб ахIвал-хIалалъухъги...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...