Аслияб гьумералде

Яцалъул насихIатал рекIее гIолел гьечIо

Яцалъул насихIатал рекIее гIолел гьечIо

КватIичIого росасе ине йиго дун. КIудияй яцалъ абулеб буго росасе бокьухъе йикIунгейилан. Рос горбода ваччизе течIого, диего бокьараб хIалалда гIумру гьабейин малъулеб буго гьелъ. Яц дие йокьула. Амма бокьун гьечIо дир хъизамалъул ишазде гьоркьое гьей лъугьине ва гьединго гьелъул ракI бакъвазабизеги. Щиб дица гьабилеб? Парихан, Каспийск

ГIалимчиясул жаваб

Росасухъ гIенеккунгутIи ккола мунагьаб иш. Рос горбода ваччун вукIунев чиги гуро. Намус-яхI бугев бихьинчияс къабул гьабулеб жо гуро чIужуялда варавлъун вукIин.

Росасе мутIигIлъи ва гьев рази вукIин чIужугIаданалъе кIудияб нигIмат буго. Амма гIемерисел руччабазда гьеб лъаларо.

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «ЧIужугIаданалъ къойил щуябго какги балеб бугони, рамазан моцIалъ кIалалги кколел ругони ва росасеги мутIигIайлъун йигони, бокьарал кавабаздасан алжаналъуе лъугьине ихтияр кьола гьелъие», - ян. (АхIмад)

Яцалъулгун гьоркьоблъи, гьединал харбал сабаблъун, хвезабизе кколаро. Дуе квешлъи бокьун абулеб жо батуларо гьелъ гьеб. Дида ккола, росасулгун ккарал гIумрудул гъалатIазул хIасилалъул пикраби ругин гьелъ дуе загьир гьарулел.

Кин бугониги, хIаракат бахъе яцалъулгун гьоркьоблъиги цIунизе ва дурго гIумруги Аллагь ﷻ разияб хIалалда бачине. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ бихьинал гьарун руго руччабазда тIад бетIерлъи гьабулелъун ва гьел нухда рачунеллъун.

Рос-лъадул цоцадехун цIунизе кколел шурутIалги адабалги рукIуна. Гьезул бищун чIужугIаданалъ кIвар кьезе ккараб буго росасе мутIигIлъи ва гьесул адаб-хIурмат гьаби. МутIигIлъийин абуни букIине ккола Аллагьас ﷻ бегьизабуралъулъ. Гьединаб хъизамалъулъ букIуна талихI ва баракат.

Яцалъеги лъикIалдалъун насихIат гьабе. Кутакалда гьей йокьулейлъиги ва гьелъул малъа-хъваязулги кIвар букIин загьир гьабе. Амма гьеб масъалаялъулъ диналъ малъараб гьабизе бугинги абе. Яцалда квеш букIинилан ракIалде ккани, щибго абичIого, юцIухIунги чIун, дуего бокьараб гьабе ва Аллагьасда ﷻ гьаре битIун ккезаейин дунги яцгийилан.

Психологасул жаваб

ГIагарал гIадамаз гьарулел малъа-хъваял кидаго гуро гIадахъ росизе кколел. ГIемерисел гьединал малъа-хъваял рукIуна гIаммал гурел, цо чиясда жал хурхарал. Гьединлъидал, цо чиясда хурхараб масъала киназего хIалтIизабун данде кколаро.

ТIоцебесеб иргаялда, халгьабе росасулгун бугеб гIумруялдаса яц рази йигищали. ГIемерисел гIадамазе бокьула жиндир заманалда жидецаго гьабичIеб жо цогидазда малъизе. Цогидазул квераздалъун жидерго анищал тIуразаризе хIаракат бахъулел камуларо.

Ригьнаде уней мунлъидал, цогидазул малъа-хъваял дуе хIажалъуларо. Цоцазул адаб-хIурмат гьабиялдалъун щола талихIалде. Росасулгун хIал борцинелъун гьевгун къацандизе лъугьунге. Гьеб рагъулъ мун бергьунаро. Рукъалъул бетIергьан рос вукIине ккола. ГIемерисеб мехалда хъизан биххиялъе сабаблъун букIуна чIужу росасе мутIигIлъунгутIи.

ХIадур гьабуна Жабир Мажидовас

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


Нужее баяналъе

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...