Аслияб гьумералде

Алжаналъул гIаркьел

Алжаналъул гIаркьел

Алжаналъул гIаркьел

Мунагьал гьариялдалъул гIакъуба гьабиялъе сабаблъун бугезул цояб ккола нич тIагIин. Нич ккола нигIматазул аслуги. Гьеб тIагIаравги нигIматалдаса ва цогидал лъикIлъабаздаса махIрумлъула. «СахIихIалда» рехсолеб буго Аварагасул ﷺ хIадис: «Нич – гьеб тIубанго нигIмат буго», - ян. Цоги машгьураб хIадисалда буго: «Цере рукIарал аварагзабаздаса гIадамазда лъаралдасан ккола, дуца бокьараб гьабе, дуда нич батичIониян абураб рагIи».

 

Аварагас ﷺ ничалдаги иманалдаги гьоркьоб бугеб хурхеналде кIвар буссинабун абуна: «Иманалъул гIуцIи буго лъабкъоялда анцIгоялдасаги цIикIкIун гIаркьелалдаса. Гьелъул бищун тIадегIанаб буго – «Ла илагьа илла Ллагь» абун Аллагь ﷻ ритIухъ гьави, гIодобегIанаб – рилълъанхъизе квалквал гьабулеб жо нухдаса нахъе реххи. Ничги гьел гIаркьалабазул цояб буго», - ян (Муслим).

АлхIамдулиллагь, Аллагьас ﷻ нилъ бусурбабилъун ратун ругелъул, гьединлъидал, гьабулеб гIамалги нилъер букIине ккола Аварагас ﷺ бихьизабуралда нахърилълъун гьабулеб. Амма нич гьечIев чи къосарав, иман гьечIев вугинги абизе бегьуларо.

Аллагьасдаса ﷻ бачIун Аварагас ﷺ бицун буго (хIадису къудсиялда): «Мун гIадамаздаса нечола, Дидаса ва Дир малаикзабаздаса нечоларо, Диде гIасилъун мунагьалги гьарула. Гьедин гьабиялдалъун дуде Дир гIакъуба щвезе буго», - ян. Гьединлъидал, бищун цере нилъ нечезе кколелги ТIадегIанав Аллагьасдаса ﷻ руго. Гьесдаса нечейги буго хIакъикъияб нич.

Нилъ ругелъул цIакъ загIипал, гьабун гIамал лъугьунарел, гьелъ ракIалде ккезе бегьуларо Аллагьасдаса ﷻ букIине кколедухъ нечонги лъугьунеб гьечIин, гIадамаздасаги жив нечезе ккеларин абураб жо. Щайин абуни, гIалимзабаз абун буго нич букIунин кIиго батIияб: Аллагьасдаса ﷻ нечей ва гIадамаздаса нечей.

ГIадамаздаса нечей буго Аллагьас ﷻ гьукъараб хIарамалдаса цIунун чIей. ГIадамазда цебе гьабизе нечолеб, живго жиндаго вукIагоги гьабизе нечезе ккола чи. Гьедин гьабулеб гьечIони, гьеб буго гьесул Аллагьасдасаги ﷻ нечонгутIи.

Цо нухалъ Аварагас ﷺ ничалъул хIакъикъат баян гьабун абуна: «Я, гIадамал, нуж Аллагьасдаса ﷻ унго-унгояб нечеялъ нече», - ян. АскIор рукIараз абуна: «Я, Аллагьасул расул ﷺ, Аллагьасе ﷻ рецц, ниж нечола», - ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «Гьедин аби унго-унгояб нечей гуро. БукIине кколедухъ БетIергьанасдаса ﷻ нечарав чияс цIуне жиндирго бетIерги гьелъ жаниб бачарабщинабги (берал - хIарамалде ралагьиялдаса, гIундул - гьукъаралъухъ гIенеккиялдаса, кIал-мацI -  хIажат гьечIеб бициналдаса). Чехьги гьелда сверухъ бугебги (гIаврат - хIарамалде ккеялдаса, бохдул - къваригIел гьечIелъуре иналдаса, кверал ва гь.ц) цIуне абе. Хвелги, хун хадуб къаркъала туризе букIин ракIалде щвезабе. Ахират бокьарасги дунялалъул берцинлъи тола. Гьаб рехсараб гьабурав – гьев вуго унго-унгояб хIалалъ Аллагьасдаса ﷻ нечарав чи», - ян (Тирмизи).

Нич бугелъул алжаналъул гIаркьеллъун, жибги иманалдасан кколеб, гьеб тIагIинги жужахIалъул гIамаллъунги жиб кколеб ракI хъачIлъи бугелъул, чияс хIаракат бахъизе ккола гьеб жиндилъа тIагIунгутIизе. Гурони, гьединасда лъазе ккола жинца хадубккун ракIалде ккара-ккараб къабихIаб гIамал гьабизе бугеблъи ва ахир вуссинги гIазаб хIехьеялде бачIине бугеблъи.

Аллагьас ﷻ насиб гьабеги щивасе хIакъикъияб нич ва гьабулеб гIамал Аллагь ﷻ разилъуледухъ гьаби!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIежалъул хIакъалъулъ бицана

ХӀежалде ине заман щолеб букIиналда бан, МахӀачхъалаялда тӀобитӀараб данделъиялда гIахьаллъана хӀеж борхиялъул рахъалъ жавабиял идарабазул ва гӀуцӀабазул вакилзаби. Гьенир гьоркьор лъурал аслиял суалал рукӀана авиатранспорталда, сапаралъул шартӀал, СагӀудиязул ГӀарабиялъул Къираллъиялъул тӀалабазда...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...