Аслияб гьумералде

Алжаналъул гIаркьел

Алжаналъул гIаркьел

Алжаналъул гIаркьел

Мунагьал гьариялдалъул гIакъуба гьабиялъе сабаблъун бугезул цояб ккола нич тIагIин. Нич ккола нигIматазул аслуги. Гьеб тIагIаравги нигIматалдаса ва цогидал лъикIлъабаздаса махIрумлъула. «СахIихIалда» рехсолеб буго Аварагасул ﷺ хIадис: «Нич – гьеб тIубанго нигIмат буго», - ян. Цоги машгьураб хIадисалда буго: «Цере рукIарал аварагзабаздаса гIадамазда лъаралдасан ккола, дуца бокьараб гьабе, дуда нич батичIониян абураб рагIи».

 

Аварагас ﷺ ничалдаги иманалдаги гьоркьоб бугеб хурхеналде кIвар буссинабун абуна: «Иманалъул гIуцIи буго лъабкъоялда анцIгоялдасаги цIикIкIун гIаркьелалдаса. Гьелъул бищун тIадегIанаб буго – «Ла илагьа илла Ллагь» абун Аллагь ﷻ ритIухъ гьави, гIодобегIанаб – рилълъанхъизе квалквал гьабулеб жо нухдаса нахъе реххи. Ничги гьел гIаркьалабазул цояб буго», - ян (Муслим).

АлхIамдулиллагь, Аллагьас ﷻ нилъ бусурбабилъун ратун ругелъул, гьединлъидал, гьабулеб гIамалги нилъер букIине ккола Аварагас ﷺ бихьизабуралда нахърилълъун гьабулеб. Амма нич гьечIев чи къосарав, иман гьечIев вугинги абизе бегьуларо.

Аллагьасдаса ﷻ бачIун Аварагас ﷺ бицун буго (хIадису къудсиялда): «Мун гIадамаздаса нечола, Дидаса ва Дир малаикзабаздаса нечоларо, Диде гIасилъун мунагьалги гьарула. Гьедин гьабиялдалъун дуде Дир гIакъуба щвезе буго», - ян. Гьединлъидал, бищун цере нилъ нечезе кколелги ТIадегIанав Аллагьасдаса ﷻ руго. Гьесдаса нечейги буго хIакъикъияб нич.

Нилъ ругелъул цIакъ загIипал, гьабун гIамал лъугьунарел, гьелъ ракIалде ккезе бегьуларо Аллагьасдаса ﷻ букIине кколедухъ нечонги лъугьунеб гьечIин, гIадамаздасаги жив нечезе ккеларин абураб жо. Щайин абуни, гIалимзабаз абун буго нич букIунин кIиго батIияб: Аллагьасдаса ﷻ нечей ва гIадамаздаса нечей.

ГIадамаздаса нечей буго Аллагьас ﷻ гьукъараб хIарамалдаса цIунун чIей. ГIадамазда цебе гьабизе нечолеб, живго жиндаго вукIагоги гьабизе нечезе ккола чи. Гьедин гьабулеб гьечIони, гьеб буго гьесул Аллагьасдасаги ﷻ нечонгутIи.

Цо нухалъ Аварагас ﷺ ничалъул хIакъикъат баян гьабун абуна: «Я, гIадамал, нуж Аллагьасдаса ﷻ унго-унгояб нечеялъ нече», - ян. АскIор рукIараз абуна: «Я, Аллагьасул расул ﷺ, Аллагьасе ﷻ рецц, ниж нечола», - ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «Гьедин аби унго-унгояб нечей гуро. БукIине кколедухъ БетIергьанасдаса ﷻ нечарав чияс цIуне жиндирго бетIерги гьелъ жаниб бачарабщинабги (берал - хIарамалде ралагьиялдаса, гIундул - гьукъаралъухъ гIенеккиялдаса, кIал-мацI -  хIажат гьечIеб бициналдаса). Чехьги гьелда сверухъ бугебги (гIаврат - хIарамалде ккеялдаса, бохдул - къваригIел гьечIелъуре иналдаса, кверал ва гь.ц) цIуне абе. Хвелги, хун хадуб къаркъала туризе букIин ракIалде щвезабе. Ахират бокьарасги дунялалъул берцинлъи тола. Гьаб рехсараб гьабурав – гьев вуго унго-унгояб хIалалъ Аллагьасдаса ﷻ нечарав чи», - ян (Тирмизи).

Нич бугелъул алжаналъул гIаркьеллъун, жибги иманалдасан кколеб, гьеб тIагIинги жужахIалъул гIамаллъунги жиб кколеб ракI хъачIлъи бугелъул, чияс хIаракат бахъизе ккола гьеб жиндилъа тIагIунгутIизе. Гурони, гьединасда лъазе ккола жинца хадубккун ракIалде ккара-ккараб къабихIаб гIамал гьабизе бугеблъи ва ахир вуссинги гIазаб хIехьеялде бачIине бугеблъи.

Аллагьас ﷻ насиб гьабеги щивасе хIакъикъияб нич ва гьабулеб гIамал Аллагь ﷻ разилъуледухъ гьаби!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Гьижраялъул бицунелъул нилъеда лъазе ккола гьеб цIакъ захIматаб иш букIараблъи. Маккаялдаса Мадинаялде гIага-шагарго буго 450 километр. ХIежалде щведал нилъ Мадинаялдаса Маккаялде уна машинабаздаги рекIун ва нухда бала 7-8 сагIат, кутакалда сваказеги свакала. Гьанже хIисаб гьабе, багIарараб...


Къо-мех лъикI Рамазан…

ХIурматияб диналъул агьлу. Гьале исанаги рамазан моцI ана нилъедаса. ТIасияб соналде щвезегIан тIокIаб гьеб бихьиларо. Амма нилъер рес бугоха рамазаналъ гьабулеб букIарабго гIамал, щибго ками ккезе течIого, тIасияб соналъги гьеб бачIинегIан цIунизе.   Хадусеб соналъ щиб букIинебали лъидаго...


ХIикматал махлукъатал

Оляпка   Гьеб буго гIажаибаб хIинчI. Къадако хIанчIазул тайпабаздасан кколеб гьеб буго лъелъе кIанцIизе ва жаниб хьвадизе гьунар бугеблъун.   Гьеб букIуна цIорорал хехчвахулел мугIрузул лъаразул рагIаллъабазда. Лъелъеги кIанцIула квачаялъухъ хал гьабичIого. Лъелъе кIанцIула квен...


КӀал биччаялъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу!   ХIурматиял диналъул вацал ва яцал! РакӀ-ракӀалъ баркула нужеда тӀаде щвараб баракатаб кӀал биччаялъул байрам: кӀал кквеялъул, как баялъул, ракӀбацӀцӀадаб тавбуялъул ва рухӀияб рахъалъ хисиялъул цӀураб хирияб рамазан моцӀ лъугӀулеб...


Рагъухъабазе кумек гьабулеб ателье

ГӀумарасхӀабги гьесул лъадиги руго нилъер рагъухъабазе кумек гьабулел чагIи. Гьез гьабулеб ишалъул хIакъалъулъ рагIидал, ният ккана гьезухъе щвезе ва гара-чIвари гьабизе.    – ГIумарсхIаб, рагъухъабазе кумек гьабизе ккелин абураб пикруялде кин нуж кантIарал? - Нижер буго «Баракат» абун цIар...