Јашлылара һөрмәт един

Јашлылара һөрмәт един

 

Әс-сәламу әлејкум, һәр шеји билмәк истәјән достларым.

 

Хәдиҹәниз сизинләдир вә мән өзүм өјрәндијим һәр шеји сизинлә бөлүшмәјә тәләсирәм. Мәнә сөјләдијиниз һәр шеји сизә данышмаға вә бир шеј үзәриндә дүшүнмәјә вә дүзҝүн нәтиҹә чыхармаға имкан вермәјә тәләсирәм. Ата дәфәләрлә Шамилә ағсаггаллара һөрмәт вә еһтирам ҝөстәрмәјин, онлара көмәк етмәјин вә онларла нәзакәтли олмағын ваҹиблијини сөјләмишди. Јол ҝөстәрмәк олар, нәглијјатда јер верә биләрсиниз.

Атаны динләјән Шамил, мәктәбә ҝедәркән автобусда тез-тез јашлылара һеч вахт јер вермәјән бир оғланла ҝөрүшдүјүнү хатырлады. Шамил она мәзәммәт едәндә исә ҹаваб верди ки, әҝәр о гәдәр ағыллыдырса, гој өзү јер версин.

Бу барәдә атаја данышан Шамил сорушду: бу вәзијјәтдә неҹә олмалы? Ата ҹаваб верди ки, һәр һансы бир нәсиһәт вә ја мәзәммәт мүмкүн гәдәр јумшаг шәкилдә едилмәлидир, ја да мәзәммәт етмәдән инсана сәһв етдијини ҝөстәрин ки, өзү дә буну анласын вә дәрк етсин.

Шамил узун мүддәт бу оғлана бир шеј баша дүшмәк истәмәдији тәгдирдә сәһв етдијини баша дүшмәсинә неҹә көмәк едәҹәјинә гәрар верә билмәди. Бир ҝүн Шамил мәктәбдән автобусла евә ҝәлирди. Демәк олар ки, автобус бош иди. Шамил арха отураҹагда пәнҹәрәнин јанында әјләшмишди.

Шамилин атасына данышдығы оғлан да бу автобусда ҝедир вә онун јанында отурмушду. Бир мүддәт сонра автобус адамла долду. Бүтүн јерләр тутулду вә ики јашлы гадын оғланлара тәрәф јөнәлди.

Бу анда Шамил нә едилмәли олдуғуну баша дүшдү. Тез ајаға галхды вә гадынлара мүраҹиәт едәрәк деди: “Әјләшин, хаһиш едирәм, достумла мән елә сизин үчүн јер тутмушдуг”. Гадынлар ҝүлүмсәјәрәк Шамилә вә бу оғлана тәшәккүр етмәјә башладылар.

Оғлан бир сөз дејә билмәди, гадынын она тәшәккүр етдијини вә отураҹаға јахынлашдығыны ҝөрдүкдә сәссизҹә ајаға галхды. Оғланларын јерләрини тутан гадынлар бир мүддәт онлара тәшәккүр етдиләр вә бөјүкләрә јер вермәк лазым олдуғуну билмәјән ушаглары хатырламаг фүрсәтини гачырмадылар.

Гадынлар өз вахтында ушаглара һөрмәт өјрәтмәјән валидејнләрин һәр шејдә ҝүнаһкар олдуғуну дејирдиләр. Нә јахшы ки, бу оғланлар белә дејилләр. Оғланын үзү бир аздәјишди вә бир мүддәт о, сәссизҹә дүшүнҹәјә ҝетди.

Ҝөрүнүрдү ки: бу вахт әрзиндә беләә тәрбијәсиз олдуғуна ҝөрә утаныр. Ики ҝүндән сонра Шамил бу оғланла јенидән автобусда ҝөрүшдү. Јашлы адамлары ҝөрүб онлара јер вермәјә тәләсәрәк јериндән неҹә сычрадығына тәәҹҹүбләнди. Бу дәфә онун үзүндә ҝөрүнүрдү ки, о неҹә севинҹлә јашлы адамлара јер верир.

Ахы, башга инсана јахшылыг етмәклә, илк нөвбәдә сән өзүнү севиндирирсән. Јашлылара мүхтәлиф шәкилдә көмәк, һөрмәт етмәк вә еһтирам ҝөстәрмәк олар. Вариант чохдур, әсас одур ки, истәк олсун. Чүнки бөјүкләрә јахшы мүнасибәт һәмишә әхлагымызын, мәдәнијјәтимизин вә динимизин ајрылмаз һиссәси олуб, вар вә олаҹагдыр.

2026-05-01 (Зул къагIида 1447 г.) №5.


Qurban kəsməyi necə düzgün yerinə yetirmək olar (qurban)

Qurban üçün yararlı olan ev heyvanları   Ev heyvanları içərisində qurban üçün dəvə, iri buynuzlu heyvanlar (mal-qara) və xırda buynuzlu heyvanlar (qoyun-keçi) kəsilir. Yəni, dörd məzhəbin rəyinə görə, ev heyvanları arasında yalnız bu...


Имaм, һaфиз, ҝөркəмли aлим Ҹəлaлəддин əс-Сүјути

(Давамы. Башланғыҹы әввәлки нөмрәмиздә).   Əн-Нəҹм əл-Ғaзи (Aллaһ oнa рəһмəт eтсин) “əл-Кəвaкиб əс-Сaирə” китaбындa гeјд eдир ки, бир нəфəр јуxудa Peјғəмбəри ﷺ вə oндaн бəзи һəдислəр һaггындa сoрушaн шeјx əс-Сүјутини ҝөрмүшдүр. Peјғəмбəр ﷺ исə oнa бeлə ҹaвaб вeрмишдир:...


Qurbanın (qurban kəsmənin) mənşəyi haqqında

Hər il hicri-qəməri təqvimin Zül-hiccə ayının 10-cu günü dünya müsəlmanları ilin ən mühüm dini hadisəsini – Qurban bayramını (İd əl-Ədha) qeyd edirlər. Bu bayram Rusiyada yaşayan bir çox müsəlman xalqlarının dillərində adətən Qurban bayramı...


Təbii fəlakət: Davamlılıq və insanlıq sınağı

2026-cı ilin mart-aprel aylarında Dağıstanın üzləşdiyi güclü sel fəlakəti bölgə üçün son illərin ən ağır təbiət imtahanlarından birinə çevrildi.   Bir çox şəhər və rayonlarda suyun səviyyəsinin qəfil yüksəlməsi yaşayış məhəllələrinin su altında qalmasına, nəqliyyatın iflic olmasına,...


Əgər Allah ﷻ məni sevirsə, niyə imtahanlara çəkir?

Bu, əslində İslamda ədalət anlayışının nə dərəcədə olması ilə bağlı bir sualdır. Mənə bu sualla üç fərqli insan, fərqli şəraitlərdə müraciət etmişdi. Onların yeganə ortaq cəhəti o idi ki, sorğu qoyanların hər biri ciddi mənəvi çətinliklərlə üzləşən gənc müsəlmanlar...