Илк ушаг доғуланда гадынын сәһвләри

Илк ушаг доғуланда гадынын сәһвләри

Ушағын доғулмасы – ҝәнҹ аиләнин һәјатында дөнүш мәгамыдыр. Балаҹа инснын дүнјаја ҝәлиши илә ади һәјат тәрзиндә сырф һәр шеј дәјишикликләрә мәруз галыр. Гајда, низам, бүдҹә дәјишир, әр-арвадын хасијјәти, гаршылыглы мүнасибәтләрин кејфијјәти дәјишир.

Көрпә тәзә олмуш ананын чохлу ҝүҹүнү вә вахтыны алыр, бунун үстүнә ҝәл бүтүн ев ишләри вә гајғылары да онун көврәк, инҹә чијинләриндәдир. Тәәссүф ки, үстүнә дүшән мәсулијјәт јүкүнә дөзмәк һамыја мүјәссәр олмур. Гадынларын чоху бу јүкүн ағырлығы алтында сыныр вә өзләрини гејри-адекват, ујғунсуз апармаға башлајырлар.

Мәһз белә: - әри гајғысызлыгда, диггәтсизликдә, көмәк етмәмәкдә вә саирәдә тәгсирләндирир вә ҝүнаһландырырлар; - һәр дәфә јухарыда садалананларын олмамасыны ҝөрәндә әсәбијјәт ҝөстәрир, истерија чыхардыр, галмагала, дидишмәјә башлајыр јахуд да садәҹә олараг әриндән инҹијирләр; - чәтинликләр вә өз һиссләри, һәјәҹанлары илә баҹармајараг ҝүндән-ҝүнә евдә мүстәсна наразы сифәтлә һәрәкәт едән әсәб јумағына чеврилир; - көрпәнин шылтаглығы үзүндән ҝүндүз јорулараг вә ҝеҹә дојунҹа јатмајараг, әввәл одуғу кими әринә лазыми диггәт јетирмир. Һәм дә, јүксәк әсәбилик үзүндән о (диггәт) ушаг доғуландан габаг олдуғундан кејфијјәтҹә пис тәрәфә фәргләнир.

Нәтиҹәдә киши аиләни әслиндә нәјин хатиринә гурубса, ону алмыр (ҝөрмүр) – сакитлији, раһатлығы, тәскинлији вә шәхси ҝәрәклији, лазымлығы вә әһәмијјәти һиссини. Бу да өз нөвбәсиндә онун үрәјиндә ҝәнҹ кишијә әзијјәт, сыхынты верән јалгызлыг, кимсәсизлик һисси төрәдир. Сиз неҹә фикирләширсиниз, белә вәзијјәтдә ганунаујғун нәтиҹә неҹә ола биләр? О чох садә, ади ола биләр – әр евдән кәнарда евдә алмадығыны ахтармаға башлајаҹаг (һамы јох, әлбәттә, анҹаг белә һаллар лап чохдур). Бу, пис, хошаҝетмәз, мәнфур, ҝүнаһлыдыр, лакин, буна бахмајараг, вар, үз верир. Мән әсла кишиләрә бәраәт газандырмырам вә вә гадаған олмуш мүнасибәтләри тәгдир етмирәм, амма, әҝәр һәгигәтә дүз бахсаг, етираф етмәлидир ки, әрләри белә һәрәкәтләрә гадынлар өзләри тәһрик едирләр. Әслиндә она ҝөрә ки, ана олараг биз унудуруг ки, ушағын доғулмасындан габаг олдуғу кими, зөвҹә (арвад) олмагда давам едирик, вә көрпәнин дүнјаја ҝәлмәси илә арвад вәзифәләрини һеч ким ләғв етмәмишдир. Буна ҝөрә онлары нәзәрә алмамаг, онлара әһәмијјәт вермәмәк ја да там һәҹмдә јеринә јетирмәмәк дүзҝүн дејилдир. Әлбәттә, гадына ағыр олур, бәзән исә чох чәтин олур. Анҹаг бу, өзүнә јазығы ҝәлмәк, пешман олмаг вә өзүнү зәифләтмәк үчүн бәһанә (сәбәб) дејилдир. Бурада һәр шеј гадынын өзүндән вә онун аиләјә мүнасибәтиндән асылыдыр. Әҝәр јахшыҹа истәсәк, биз “дағы дағ үстүнә гоја “ билирик, әҝәр биздә белә истәк јохдурса, онда јолда кичик даш да дәф едилмәз манеәјә чеврилир. Кишиләр һарам ахтарышларына ҝетмәсин дејә арвадлары онлары еһтијаҹы олан һәр шејлә тәмин етмәлидирләр. Сиз сорушарсыныз: “Буну неҹә етмәли?”.

Һәр шеј чох садәдир. Бүтүн баш верәнләрә өз мүнасибәтиниздән башлајын. О – мүвәффәгијјәтимизин јахуд да уғурсузлугларымызын әсасы, тәмәлидир. Уғурсузлуглар исә о вахт башланыр ки, гадын бүтүн гүввәсини ушаға вә евә верән, лакин бунунла белә әринин диггәт вә көмәјини алмајан (ҝөрмәјән) касыб, бәхтсиз, заваллы арвад олмасы һаггында фикрә јол верир. Башда буна бәнзәр фикирләр әмәлә ҝәләндә арвадлар јада салмалыдырлар ки, бизи тәмин етмәк үчүн әр бүтүн ҝүнү ишләјир. О да һәмчинин јорулур вә, евә гајыдараг, јалныз раһатлыгда вә гаршылыглы анлашмада еһтијаҹы олур. Әлбәттә, әрин ҝөрдүјү ишдән фәргли олараг, бизим фәалијјәтимизин тәнәффүсү, фасиләси вә истираһәт ҝүнләри јохдур, буна ҝөрә дә садәҹә “арвад адиҹә олараг шам етсин (ахшам јемәји јесин) дејә көрпәјлә отурмаг” киши үчүн јеринә јетирилә билмәјән мәсәлә олмазды.

Анҹаг онун сизә көмәк етмәк истәмәси үчүн она бу барәдә дөвләт иттиһамчысы мөвгејиндән демәк лазым дејил, бунунла белә онун нә вахтса етдији чох ағыр ҝүнаһларын һамысыны јада салараг (тәәссүф ки, гадынларын чоху адәтән буну еләдији кими), көмәји елә истәмәк лазымдыр ки, әр өз ҝәрәклијини вә сизә өз гајғысынын лүзумуну һисс етсин. Ев ишләрини ҝөрәндә мүтәәссиб (фанатик) олмајын. Долама ҝетмәји (маневр етмәји) вә приоритетләри дүзҝүн гојмағы (ишләри биринҹилијинә ҝөрә јерләшдирмәји) баҹарын. Низамсызлыға, сәлигәсизлијә вә пинтилијә јол вермәк, әлбәттә, олмаз, лакин бүтүн ҝүҹ-гүввәтини ев ишләри илә дөјүш мејданында гојмаға да дәјмәз. Баланс (мүвазинәт) ахтарын. Бир дәгигә тапын вә истираһәт етмәји өзүнүзә рәва ҝөрүн. Һәтта әҝәр сиз лап гыса мүддәтә узансаныз да, сизин организминиз зәифләнмәк имканы алар. Һалбуки чох ағыр иш истираһәтсиз сизи һәмишә ҝәрҝинликдә сахлајаҹаг вә тамамилә әлдән салаҹагдыр.

davamı var

РАЈА АКАВОВА

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


УШAГЛAР НƏ ВAXТ ГƏДДAРЛAШЫР: ҜҮНAҺКAР КИМДИР?

Әбу Һүрејрәдән рәвајәт олунур ки, Аллаһ Рәсулу ﷺ демишдир:«Һəр бир ушaг мүсəлмaн (фитрəтəн Ислaм үзрə) дoғулур, дaһa сoнрa вaлидeјнлəри oну јəһуди, xристиaн вə јa aтəшпəрəст eдир». (Имaм Əһмəд, 7712; Буxaри, 1375; Мүслим, 2658)   Бу ҝүнләрдә мән сосиал шәбәкәдә хәбәр...


HӘQİQӘTİ MÜDAFİƏ ЕTMӘKDӘ SӘBАT. TАRİХDӘN NÜMUNӘLӘR

Müsәlmаnlаr bu gün pоlаdа bәnzәyirlәr, аmmа bu mеtаlın bir kеyfiyyәti vаr: о, tеz qızır vә еlәcә dә sоyuyur. Аncаq bunа bахmаyаrаq, bu mеtаl çох möhkәm, dаvаmlıdır. Bu gün biz dә sizinlә bеlәyik, pоlаd kimi, bәzәn dindә cаnfәşаnlıq göstәririk, bir müddәt bu...


UŞAQDAN ÜZR İSTƏMƏK LAZIMDIRMI?

Әgәr uşаq nаdinclik, dәcәllik еdibsә, özünü düzgün аpаrmаyıbsа о, mütlәq аnа vә аtаsındаn üzr istәmәlidir.   Bunu, bir qаydа оlаrаq, hеç kim şübhәyә аlmır. Аncаq vаlidеynlәrin hаqsız оlduqlаrı vәziyyәtlәr оlur. Хüsusilә uşаqlаrlа dаhа...


МАЈАК

Бу ҝүн Мараты ушаг бағчасындан бабасы ҝөтүрдү. Демәли, евә тәләсмәјә еһтијаҹ јох иди: ҝөлҹүк бојунҹа ҝәзмәк вә чичәк кәрдиләри (ләкләри) илә бәзәдилмиш узун бир јолла ҝетмәк олар.   Ҝөлҹүјүн јанында бабанын севимли скамјасы вар. О, тез-тез тарихи китабларыны өзү илә ҝөтүрәр вә узун мүддәт...


İMAM, HAFİZ, GÖRKƏMLİ ALİM CƏLALƏDDİN ƏS-SÜYUTİ

İmam, hafiz, mühəddis, fəqih və görkəmli alim Cəlaləddin əs-Süyuti — tam adı ilə Cəlaləddin Əbu əl-Fəzl Əbdürrəhman ibn Kamaləddin ibn Əbu Bəkr ibn Muhəmməd əl-Xuzeyri əs-Süyuti əl-Misri əş-Şafii (Allah ona rəhmət etsin) hicrətin 849-cu ilində, Rəcəb ayının bazar...