Аслияб гьумералде

Ният халгьабун…

Ният халгьабун…

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун гуреб, гьеб гьабулеб мурадалдалъун.

 

Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Ишазе къимат кьола нияталдалъун, щивав чиясе щвезе буго жинцаго къасд гьабураб жо», - ян. (Бухари, Муслим)

Цого-цо гIамалалъул Аллагьасда ﷻ цебе тIубанго батIияб къимат букIине бегьула. Инсанас как бала, кIал ккола, цогидазе кумек гьабула, амма гьесул рекIелъ рецц-бакъалъе яги машгьурлъизе ният батани, гьединал гIамалазул къимат лъугIула. Гьелъул гIаксалда, Аллагьасе ﷻ гIоло ракIбацIцIадго гьабураб гьитIинабго лъикIаб гIамалалъулцин кIудияб кири букIине бегьула.

Исламалъул тарихалда руго гьелъие гIемерал мисалал. ХIадисалда бицунеб буго цо чIужугIаданалъ къечон бугеб гьвеялъе лъим кьедал Аллагьас ﷻ гьелъул мунагьал чуриялъул. Цогидав чиясе, гьединго цо хIайваналда гурхIелги гьабун, тIаса лъугьинги кириги щвана. Гьел ишаздасан бихьулеб буго гьабулеб жо гьитIинаб букIине бегьулеблъи, амма ракIбацIцIадаб ният бугони, гьеб тIадегIан гьабулеб букIин.

ЧIахIиял лъугьа-бахъиналцин ракIбацIцIалъиялда рарал рукIана. Бадруялъул рагъда дагьалго бусурбабазе бергьенлъи щвана жидерго иманалъул ва къасдазул бацIцIалъиялъул хIасилалда. Амма УхIудалъул гъазаваталда, дунялалъул пайдаялде бугеб гъира цо-цоязул ракIазде лъугьараб мехалъ, ахIвал-хIал хисана. Гьебги нилъее дарслъун ккола: дунялалъул къасдал нияталде гъорлъе журан лъугьиндал, баракат бахъула.

КIудиял гIалимзабазул гIумруялъулъги ракIбацIцIалъиялъ хасаб бакI ккола. Имам Бухарияс жиндирго хIадисазул мажмугI данде гьабиялъе гIемерал сонал кьуна, гьеб масъалаялде гъваридаб такъвагун вачIун. Имам Нававиясул къокъаб гIумру букIана, амма нахъе тана жакъаги цIалулел гIемерал тIахьал. Гьезул ирс буго Аллагь разилъиялъе ракIбацIцIадго гьабураб захIматалъул хIасил.

КIвар бугеб жо ккола бичIчIи, ракIбацIцIалъи, гIицIго балъго иш гьаби гуреблъи. Гьеб ккола рекIел хIал. ЛъикIаб иш гIадамазда бихьизе бегьулин абун тейги - рияалъул цо тайпа ккола. ХIакъаб ракIбацIцIалъи ккола цогидазда бихьаниги бихьичIониги Аллагьасе ﷻ гIололъун цо щиб бугониги гьаби.

ГIалимзабаз абула, гьитIинаб гIамал бацIцIадаб нияталъ тIадегIан гьабула, кIудияб гIамалги букIуна нияталъ жиб гIодобегIан гьабулеблъунилан.

РакIбацIцIалъи буго щибаб рагIуе ва щибаб ишалъе магIна кьолеб кьучI. Гьелъ гьитIинабги кIодо гьабун, ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ цеве инсан макъамалде вахинавула.

 

Жабир Мажидов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...