Аслияб гьумералде

Ният халгьабун…

Ният халгьабун…

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун гуреб, гьеб гьабулеб мурадалдалъун.

 

Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Ишазе къимат кьола нияталдалъун, щивав чиясе щвезе буго жинцаго къасд гьабураб жо», - ян. (Бухари, Муслим)

Цого-цо гIамалалъул Аллагьасда ﷻ цебе тIубанго батIияб къимат букIине бегьула. Инсанас как бала, кIал ккола, цогидазе кумек гьабула, амма гьесул рекIелъ рецц-бакъалъе яги машгьурлъизе ният батани, гьединал гIамалазул къимат лъугIула. Гьелъул гIаксалда, Аллагьасе ﷻ гIоло ракIбацIцIадго гьабураб гьитIинабго лъикIаб гIамалалъулцин кIудияб кири букIине бегьула.

Исламалъул тарихалда руго гьелъие гIемерал мисалал. ХIадисалда бицунеб буго цо чIужугIаданалъ къечон бугеб гьвеялъе лъим кьедал Аллагьас ﷻ гьелъул мунагьал чуриялъул. Цогидав чиясе, гьединго цо хIайваналда гурхIелги гьабун, тIаса лъугьинги кириги щвана. Гьел ишаздасан бихьулеб буго гьабулеб жо гьитIинаб букIине бегьулеблъи, амма ракIбацIцIадаб ният бугони, гьеб тIадегIан гьабулеб букIин.

ЧIахIиял лъугьа-бахъиналцин ракIбацIцIалъиялда рарал рукIана. Бадруялъул рагъда дагьалго бусурбабазе бергьенлъи щвана жидерго иманалъул ва къасдазул бацIцIалъиялъул хIасилалда. Амма УхIудалъул гъазаваталда, дунялалъул пайдаялде бугеб гъира цо-цоязул ракIазде лъугьараб мехалъ, ахIвал-хIал хисана. Гьебги нилъее дарслъун ккола: дунялалъул къасдал нияталде гъорлъе журан лъугьиндал, баракат бахъула.

КIудиял гIалимзабазул гIумруялъулъги ракIбацIцIалъиялъ хасаб бакI ккола. Имам Бухарияс жиндирго хIадисазул мажмугI данде гьабиялъе гIемерал сонал кьуна, гьеб масъалаялде гъваридаб такъвагун вачIун. Имам Нававиясул къокъаб гIумру букIана, амма нахъе тана жакъаги цIалулел гIемерал тIахьал. Гьезул ирс буго Аллагь разилъиялъе ракIбацIцIадго гьабураб захIматалъул хIасил.

КIвар бугеб жо ккола бичIчIи, ракIбацIцIалъи, гIицIго балъго иш гьаби гуреблъи. Гьеб ккола рекIел хIал. ЛъикIаб иш гIадамазда бихьизе бегьулин абун тейги - рияалъул цо тайпа ккола. ХIакъаб ракIбацIцIалъи ккола цогидазда бихьаниги бихьичIониги Аллагьасе ﷻ гIололъун цо щиб бугониги гьаби.

ГIалимзабаз абула, гьитIинаб гIамал бацIцIадаб нияталъ тIадегIан гьабула, кIудияб гIамалги букIуна нияталъ жиб гIодобегIан гьабулеблъунилан.

РакIбацIцIалъи буго щибаб рагIуе ва щибаб ишалъе магIна кьолеб кьучI. Гьелъ гьитIинабги кIодо гьабун, ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ цеве инсан макъамалде вахинавула.

 

Жабир Мажидов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.   – СагIид ХIаваца...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....