Аслияб гьумералде

Суалазе жавабал кьуна имам ШафигIил мазгьабалда рекъон

Суалазе жавабал кьуна имам ШафигIил мазгьабалда рекъон

Суалазе жавабал кьуна имам ШафигIил мазгьабалда рекъон

ХушугI гьечIого, ай Аллагь ракIалда кквечIого бараб как рикIкIунищ?

ГIалимзабаз какилъ хушугIхIузур цIакъ кIвар цIикIкIарал суннатаздасан рикIкIана. Кинниги цо-цо шайихзабаз хушугIхIузур какил шартI, гьелъул рухI бугинги абуна. ХушугI-хIузуралда как базе кумек гьабула цIалулеб жоялъул магIна бичIчIун балеб бугони, гьединго гьелъие квербакъула жив ханзабазулги ханасда цеве чIун вукIин ракIалде ккун как бани, гъапулаб ракIгун балеб бугони, Аллагьасул ццим бахъиналъул цIал щун гьалаглъилин хIинкъи букIиналъул пикру гьабуни. Как буго инсан квешлъиялдаса цIунулеб жо. Аллагьасдаса гъапуллъун бараб какалъ инсан квешлъиялдаса цIунуларо. («ФатхIул МугIин»)

Лъимаде йигей гIаданалъ гIодойги чIун как базе бегьулищ?

Лъимаде йигей гIаданалъ яхъун чIун как баялдалъун лъимер рехиялда хIинкъи батани, гьелъул ихтияр буго гIодойги чIун как базе. Щайгурелъул гьелъие хIарамаб букIун лъимералъе зарал гьабизе. («ХIашияту Жамал»)

Ралъдалъ рукIунел рухIчIаголъабазул кинал кваназе бегьулел?

Имам ШафигIил мазгьабалда рекъон, ралъдалъ рукIунел, гьениса къватIире рахъун хадуб чIаго хутIуларел рухIчIаголъаби кваназе бегьула. Мисалалъе, дельфин, осьминог гIадал ругониги.

Аварагасде битIулеб салават къокъ гьабун хъвазе бегьулищ?

Имам Нававияс хъвалеб буго: «Аварагасул цIар хъвалеб мехалъ, букIа гьеб авараг яги Аллагьасул расул абун яги цогидаб къагIидаялда, чан нухалъ такрарлъулеб бугониги рекъараб буго щибаб нухалъ тIубанго салават битIун хъвазе. Карагьатаблъун рикIкIунеб буго гьесде битIулеб салават цо-цо бакIазда букIунеб кинниги къокъ гьабун хъвазе. Гьелдаго релълъун буго Аллагьасул цIар рехсолелъулги. («Ат-Такъриб ва ат-Тайсир»)

ЖамагIат гьабун как балаго аскIов чIарасе квалквал гьабуледухъ рагIизабун АлхIам цIализе бегьулищ?

АлхIам гIадал какилъ ругел кIалзулал арканал рагIизарун цIализе тIадаб буго. РагIиялъул бищун дагьаб къадарги, щибго батIияб хъуй гьечIеб бакIалда, жиндаго рагIиледухъ цIали буго. Амма гIинда бакIав ватани ялъуни хъуй бугеб бакIалда ватани, рагIун цIалиялъул бищун дагьаб къадар живго вугеб бакIалда ялъуни сахаб рагIигун жиндаго рагIуледухъ цIалулеб букIараб къадар буго. Цебе рехсараб хIалалда цIали киналниги какилъ ругел кIалзул суннатазеги ккола, ай цебе рехсараб хIалалъ жиндаго рагIуледухъ цIалун гурони гьел рикIкIунаро. АскIов чIарасе зарал гьабун рагIуледухъ цIализе карагьатаб буго. Аллагьасда I лъикI лъала. («ТухIфатул МухIтаж»)

Как баларей, кIал кколарей ялъуни росас тIалаб гьарурал ва шаргIалъ тIадкъарал цогидал парзал тIураларей чIужуялъе напакъа кьезе росасда тIадаб бугищ?

Росасда тIадаб буго чIужуялда амру гьабизе шаргIалъ тIад къарал парзал тIурайин абун. Амма чIужуялъ гьел тIуралел гьечIинги абун, росасул изну букIунаро гьелъие напакъа кьечIого тезе. Щайгурелъул как-кIалалъул суал БетIергьанасдаги гьелдаги гьоркьоб бугеб жо ккола. ШаргIалда гурел, росасда цере цIунизе тIадал хIукъукъал тIурачIони, росасул изну букIуна напакъа кьечIого тезе. («ТухIфатул МухIтаж»)

Имамасда хадуб жамагIат щваравлъун кватIун вачIарав чи кида вукIунев?

КватIун вачIарасе имамасда хадув регIи ва жамагIаталъул кири хIасуллъула имамас салам кьезегIан цебе как бухьине щвани, АттахIияту цIализе гIодов чIезе щвечIонигицин. Рузманалъул какил абуни хIукму батIияб буго. Гьелъулъ кватIарасе рузман щоларо имамасда цадахъ цогIаги ракагIаталъул рукугI щун гурони. Цо ракагIаталда хадув гъуни рузманалъул хиралъи хIасуллъула, имамас салам кьун хадуб тIадеги вахъун кIиабилеб ракагIатги бала. ЦогIаги рукугI щвечIого жамагIаталда нахъ регIани, имамас салам кьун хадуб гьес къалъул каклъун ункъго ракагIат бан тIубазабизе ккола как. («Аль-МугIтамад»)

ЧIужугIаданалъ батIибатIиял кьерал ругел линзаби разе бегьулищ?

Контактниял абулел линзабазул кIиго батIияб тайпа буго. Масала, цо буго хIажат ккун, канлъи бихьиялъе лъолел линзаби. Тохтурас рихьизарурал линзаби лъеялъулъ щибго къварилъи гьечIо. КIиабилел руго берцинлъиялъе лъолел батIи-батIиял кьеразул линзаби. Росасе инчIей гIаданалъе гьединал линзаби лъезе хIарамаб буго.

Росасда йигелъе хIарамаб гьечIо, росас изну кьолеб бугони. Амма гьелги лъун къватIие яхъине хIарамаб буго, гьелда ракIчIун лъалеб бугони чияр бихьиназул гъира базе букIин. Гьей гьаниб рехсаралда щакдарилей йигони, гьеб мехалда къватIие яхъине карагьатаб буго. ГIадамал къосинаризелъунги батIи-батIиял кьеразул линзаби лъезе хIарамаб буго. Масала, яс гьаризе аралъуб васасда лъазабизе ккола гьелъ кьер батIиял линзаби лъун ругин. («ТухIфатул МухIтаж»)

КигIанаб къадаралъ имамасе бегьулеб жамагIат гьабун балеб какилъ кIиабилеб АттахIияту халат гьабизе?

Имамасе карагьатаб буго жамагIат гьабун как балелъул кIиабилеб АттахIияту, хадур ругезул изну гьечIого, халат гьабизе. Халат гьабизе бегьула аварагасде битIулеб салават ва гьеб кIиялъулгогIанасеб къадаралъ дугIаги цIалун. («Аль-МугIтамад»)

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Къуръаналъул къец ва районалъулаб ифтIар

Рамазан моцIалъул ахирисел къоязда ГӀахьвахъ районалъул КIудиябросулъ тӀобитӀана Къуръан цӀалиялъул къец ва ифтIар.   Къецги тIобитIун букIана районалъул бетIер МухIаммад МуртазагIалиевасул хIарака-талдалъун, жиндирго эбел-эмен ракӀалде щвезариялъул хIурматалда. Гьеб тадбиралде данделъана...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


ХIакъикъат тIаса бищана

ГIабдуллагь ибн Салам вукIана Мадинаялъул бусурбабазда гьоркьов бищунго хIурматиязул цояв: гIалимчи ва Тавраталъул махщелчи. Гьесул хIакъалъулъ абулаан: «Гьев вуго нилъер бищун лъикIав, бищун лъикIазул вас, бищун лъай бугев», - ян.     МухIаммад авараг ﷺ Мадинаялде щведал,...


Муфтияталда хIасилал гьаруна

ДРялъул муфтиясул заместитель Насрулла Абубакаровасул нухмалъиялда гъоркь тIобитIараб данделъиялда гIахьаллъи гьабуна Къуръан рекIехъе лъазабиялъул централъул мугIалимзабаз. Гьениб бицана гъоркьиса гьабураб хIалтIул, ккарал хIасилазул хIакъалъулъ ва тIадчIей гьабуна исана церелъурал масъалаби...


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...