Аслияб гьумералде

Къимат кIудияб как

Къимат кIудияб как

Паризаял какал гурелги, муъминчиясе лъикIаб буго суннатал какал разеги. Суннатазда гьоркьоса хасго къиматаблъун ккола къаси сардилъ рахъун балеб тагьажудалъул как.

 

Тагьажудалъул какги ккола Аварагасул ﷺ суннат. Аварагас ﷺ гьеб гьоркьоса къотӀичIого балеб букӀана ва унтаниги толебги букIинчIо.

ГӀабдуллагь ибну Абу Къайсидасан бицараб хӀадисалда буго, ГӀайшатица абун бугин: «Нужеца къаси балеб как рехун тоге, хӀакълъунго, Аллагьасул Расулас ﷺ гьеб рехун течӀо, унтун яги свакан вукӀун ватаниги. Гьеб мехалъ гьес гӀодов чӀун балеб букӀана», - ян. (Абу Давуд, 1307)

Как ккола муъминчияс гьабулеб бищун лъикӀаб гӀибадат. Гьелъул къиматги букӀуна ракӀбацӀцӀадго гьабулеб бугони. Амма къаси гьабулеб гӀибадаталъулъ букIуна бищунго кIудияб ракӀбацӀцӀалъи ва дагьаб рияъ.

Абу Гьурайратидасан бицараб хӀадисалда буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Рамазаналдаса хадуб кӀал кквезе бищун лъикӀаб ккола МухӀаррам моцӀ, паризаяб какалда хадуб бищунго лъикӀаб буго къаси рахъун балеб как». (Имам АхӀмад, 7534; Муслим, 1163; Абу Давуд, 2429; Тирмизи, 438; ибн ХӀиббан, 3636)

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб, рогьалил как базе заман щвезегӀан гьоркьоб бугеб мехалда базе бегьулеб как.

Тагьажудалъул бищун дагьаб кӀиго ракагӀат буго, бищун цӀикӀкӀун - къадар чIезабун гьечIо. Гьеб гӀемер барабгIан лъикӀаб буго. Цо-цо гӀалимзабаз абула тагьажудалъул какил бищун дагьаб ракагӀат кӀиго, бищун цӀикӀкӀун анцӀила кӀиго, гьоркьохъеб анлъго ракагӀат бугиланги.

Суннатаб буго тагьажуд базе рахъинаризе агьлу-хъизан, гьезиеги ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIмат щвезе.

Аллагьас ﷻ къуват кьеги нилъее гьеб какда тIадчIей гьабизе.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Имам Мунави

Зайнуддин МухIаммад ГIаб-дуррауф ибн Таж ГIарифин ибн ГIали ибн Зайнул ГIабидин Гьади ал-Мунави, машгьурав гIалим, шайих, имам ва хIадисазул гIалимчи, гьавуна Къагьиралда гьижрияб 952 соналъ.   ГьитIинаб мехалдасаго гьес инсудасан динияб лъай лъазабуна. Балугълъиялде щвезегIан рекIехъе...


Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа...


Мунагьалдаса тавбуялде руссин

Нилъеда лъала гьаб дунялалда щивго чи чIаго хутIуларевлъи ва киналго хвезе рукIин, ай хIисаб-суал кьезе Аллагьасда цере чIезе рукIинги. Гьединлъидал, нилъеца хIалкIун тавбу гьабун, квешлъиялдаса лъикIлъиялде руссине хIаракат бахъизе ккола.   Мунагь кколарев чи вукIунаро, амма щиб мунагь гьабун...


Къиямасеб къоялъул гIаламат

Магьди ккола Аварагасул ﷺ яс ПатIиматил наслуялдаса, гьев загьирлъараб мехалъ гIадлу-низамалъул рахъалъ дунялго цIола. Дажал вуго капурав, халкъ къосинабулев, цояб бер беццав, кIиябго бералда бакьулъ капурчийин хъварав, жив Аллагь вугилан чIарав, жинда нахърилълъарал жалго толев, нахърилълъинчIезе...


НухIил тIупан

НухӀ аварагасул заманалда тIолабго дунялалдагойищ тIупан тIун букӀараб? ГӀемерисел гӀалимзабазул ва Къуръаналъул тафсирчагӀазул пикруялда рекъон, тӀолабго дунялалдаго тIупан тIун букӀун буго. Гьелъие далил хӀисабалда гьез рачана гьеб лъугьа-бахъиналъе сипат гьабулел аятал.   ТIадегIанав...