Аслияб гьумералде

Рухсаби кьун руго

Рухсаби кьун руго

Рухсаби кьун руго

АлхIамдулиллагь, гьале тIаде щвана хирияб рамазан моцI. Гьаб буго умматалъул моцIин жинда абулеб, нилъее лъикIал гIамалал жеги цIикIкIун гьаризе бигьаяб, рохалилаб моцI. Гьаб моцIалъ кIал кквей щивав балугъав, гIакъилав, сахав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабунги буго.

 

Амма жидер черхалъул сахлъи гьечIел яги цогидал шаргIалъ бегьизабурал гIузраби ругел чагIазе ихтияр кьун буго кIал ккунгутIизе. БетIергьанас ﷻ хирияб Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьас ﷻ чиясда тIадкъаларо гьесда хIалкIолеб жо гурони», - ян (суратул «Бакъара» 286 аят). Гьединлъидал, шаргIалъ хIалал гьабуна рамазан моцIалъ цо-цо гIузраби ругел чагIазе кIал биччай.

КIал кквечIого чIеялъе яги гьеб биччаялъе руго гIузраби.

Унти. Цо чиясул кIал кквеялдалъун унти цIикIкIиналда яги халатбахъиналда хIинкъи бугони, унтиги кутакаб, жиндалъун рахIатхвей кколеб бугони, гьединав чиясе гIузру буго кIал кквечIого чIезе. Амма хадуб бецIизе тIадаб буго. Гьев (кIал биччазе гIузру бугев) чи кIал кквезе бажарулареб хIалалда вукIин шартI гьечIо, кIал кквеялдалъун кутакаб захIмалъи кколеб бугони гьесие гIузру буго кIал биччазе. Амма дагьа-макъаб унти бугев чи вугони, кIал кквеялдалъун чорхое зарал ва кутакаб гIакъуба-захIмалъи кколарев, гьединав чиясе кIал биччазе гIузру гьечIо. Кутакаб, кIал кквеялдалъун гьалаглъиялде яги чорхое кIудияб зарал ккеялда хIинкъи бугеб унти бугев чиясда тIадаб буго кIал биччазе ва хадуб рес ккарабго бецIизе.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца нужерго напсал чIваге (гьел дунялалда яги ахираталда гьалаглъиялде рачунеб кинаб бугониги жо гьабиялдалъун), хIакълъунго, Аллагь ﷻ нужеда гурхIулев вуго», - ян (сурату «ан-Нисаъ» 29 аят).

Сапар. Рамазан моцIалъ шаргIалъ бегьизабураб хIалалаб сапаралда вугев чиясеги ихтияр буго кIал биччазе. Хадуб бецIизеги тIалъула. Гьединасе шартI буго рогьел баккилалде сапаралде вахъун вукIин. Радал кIалги ккун рокъов вукIарав чи къад сапаралде вахъани, гьесие сапаралда вугин абураб гIузруги бачун кIал биччазе изну гьечIо, амма бегьула захIмалъулеб, бажарулареб хIал батани. ЗахIмалъи кколеб гьечIони, гьесие хирияб буго сапаралда кIал кквезе.

Сапаралдаса вуссун рокъове щвани, гьев чиясе хирияб буго къоялъ гIужалъул хIурмат гьабун, имсак гьабун чIезеги (квана-гьекъонгутIизе).

КIал кквеялдаса гIажизлъи. Херал чагIи ялъуни сахлъиялде хьул гьечIев чи вугони, кIал кквезе бажаруларев, гьединазда кIал кквеялдалъун хIал гьабуларо. Гьезда тIалъула щибаб биччараб кIалалъул бакIалда муд кьезе. ХIехьон кIал ккуни, муд тIаса ккола.

КIал кквезе бажаруларел чагIи ратани, мискинал жидер гьеб муд кьезе рес гьечIел, гьездаса мудги тIаса ккола.

Лъимаде йикIин ва лъимер хахизаби. Къинай ва лъимер хахизабулей гIаданалъеги рухса кьун буго кIал биччазе. Гьединал руччабазда тIалъула хадуб гьеб бецIизе. Гьез кIал жидерго черхалъе зарал ккеялдаса хIинкъун биччан батани, гьезда кIалал рецIи гуреб жо тIалъуларо. Гьединабго хIукму буго гьез кIал жидедаго ва лъимералда хIинкъун биччан батани. Амма гьез кIал гIицIго лъимер цIуниялъе гIоло яги рахь дагьлъун лъимералъе зарал ккеялда хIинкъун биччан батани, гьезда кIал бецIигун цадахъ тIалъула щибаб биччараб кIалалъухъ муд кьезеги.

Къинай яги лъимер хахизабулей чIужугIаданалъ сапаралда йикIун яги унтун кIал биччани, гьелда кIал бецIи гурони муд тIалъуларо, гьелъ кIал лъимералда хIинкъун биччанигицин.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги щивасе гьаб хирияб моцI Жив разилъуледухъ тIамизе.

 

АхIмад Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...