Quran –Muhəmməd ﷺ peyğəmbərin ən böyük möcüzəsidir
(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).
Əl-Xuzari “Nurul Yəqin” kitabında Peyğəmbər Məhəmmədin ﷺ qatı düşmənlərini sadalayarkən belə yazır: “Onların arasında Əbu Cəhlin əmisi Vəlid ibn Muğirə də vardı. O, Qüreyş arasında çox hörmət edilən və varlı şəxslərdən biri idi. Bir gün Peyğəmbər Məhəmməddən ﷺ Quran tilavətini eşitdikdən sonra öz qəbiləsi olan Bəni Məxzuma müraciət edərək dedi: ‘Bax, mən bu yaxınlarda Məhəmməddən ﷺ elə bir kəlam eşitdim ki, o, nə insan, nə də cin sözüdür. Bu kəlamda elə bir şirinlik və cazibə var idi! O, həqiqətən də məhsuldar, dolğun bir kəlamdır. Bu söz hər şeydən üstündür və heç bir şey onu üstələyə bilməz.’”
Diqqətəlayiqdir ki, ərəb ədəbiyyatına və bütün ədəbi qaynaqlarına meydan oxuyan Peyğəmbər ﷺ, ömrünün ilk 40 ili ərzində heç vaxt heç bir ədəbi yarışmada iştirak etməmiş və həmin insanlardan üstünlüyünü nümayiş etdirməmişdi.
Əgər İslama qarşı çıxan qüvvələr öz natiqləri və bəlağət ustaları ilə birlikdə Qurana bərabər bir əsər yarada bilsəydilər, o zaman müharibələrin itkiləri və qurbanları ilə barışmağa, məhrumiyyətlərə dözməyə və maddi vəsaitlər sərf etməyə ehtiyac qalmazdı. Onlar İslamın yayılmasının əhəmiyyətini və onun meydana gəldiyi məkanın mövqeyini kiçildərək, təbliğat yolu ilə, bir növ “soyuq müharibə” vasitəsilə asanlıqla qələbə qazana bilərdilər.
Qüreyş başçılarının istifadə etdikləri üsullar və Quranın mesajlarının insanlara çatmasının qarşısını almağa dair israrlı istəkləri göstərirdi ki, haqq ilə batil arasındakı son dərəcə sərt mübarizə təsadüfi deyildi.
Quran bu üsulların əsl mahiyyətini üzə çıxarır və onların mənfi tərəflərini belə açıqlayır:
(mənası): “Kafir olanlar bir-birlərinə dedilər: «Bu Qurana qulaq asmayın, o oxunduğu zaman hay-küy salın ki, heç kəs onu dinləməsin və ondan heç bir fayda götürməsin. Bəlkə, bu yolla Məhəmmədə qalib gələrsiniz».” (Fussilət, 41:26).
Lakin insanların düşüncəsi ilə Quran arasındakı əlaqəni zorla qırmaq cəhdi uzun sürmədi. Təhqir və qorxu zəncirləri zəifləyən kimi, hətta Cəhalət dövrünün ayin və mərasimlərinə ciddi şəkildə bağlı olan bəzi müşriklər belə, Peyğəmbərin Quranı ucadan oxumasını dinləmək üçün Kəbənin kölgəsində gizlənirdilər. Bu isə Quranın insanların qəlblərinə nə qədər dərindən nüfuz etdiyini göstərirdi. Belə ki, müşriklər öz mənafelərinə qarşı qəti mübarizəyə çağıran Quranın mesajları qarşısında təsirli bir tədbir görməkdə aciz qalırdılar.
Quran və müasir elm
Müqəddəs Quran elmi-texniki tərəqqinin meydana çıxmasından əsrlər əvvəl bəşəriyyətə bir çox həqiqətləri xəbər vermişdir. Elm isə bu həqiqətlərdən heç birini təkzib edə bilməmişdir. Əksinə, elmi araşdırmalar Quranın bildirdiyi həqiqətləri təsdiqləməkdədir.
Axirət aləmi ilə bağlı biliklər, insanların qəlblərinə göstərdiyi qeyri-adi təsir, nazil edilmiş hökmlər və nəsihətlər, onların əzəməti – bütün bunlar özlüyündə möcüzələr içərisində bir möcüzədir.
Uca Allah yazıb-oxumağı bilməyən Öz Peyğəmbərini ﷺ Quran vasitəsilə dəstəklədi. Məhəmməd ﷺ Peyğəmbər isə öz növbəsində insanların qəlblərini dirildərək onların mənəviyyatını dəyişdirirdi. Quranın möcüzəsi çoxlu sayda insanı azğınlıqdan və cəhalətdən xilas etdi, onların ən yüksək fəzilətlərə çatmasına, dərin həqiqətləri dərk etməsinə və Allahın həqiqi dini yoluna qədəm qoymasına imkan yaratdı. Bu isə əsanı ilana çevirməkdən və ya ölüləri diriltməkdən daha böyük bir möcüzədir.
Quranın xüsusiyyətləri
Müqəddəs Quranın üstünlüyünü göstərən və onu digər səmavi kitablardan fərqləndirən bir sıra xüsusiyyətlər vardır. Bunları aşağıdakı ardıcıllıqla sadalamaq olar:
- Müqəddəs Quran digər səmavi kitablar kimi bir dəfəyə kitab və ya səhifələr şəklində nazil edilməmişdir. O, baş verən hadisələrə uyğun olaraq müəyyən zamanlarda ayələr və surələr halında hissə-hissə Peyğəmbərimizə ﷺ nazil edilmişdir.
- Quran sonuncu İlahi Kitabdır. Ondan sonra artıq heç bir başqa kitab nazil edilməyəcəkdir. Quranda göstərilən hökmləri qəbul etmək və onlara əməl etmək vəzifəsi Qiyamət gününədək davam edəcəkdir.
- Müqəddəs Quran bizə heç bir dəyişiklik və təhrifə məruz qalmadan gəlib çatmışdır və Qiyamətə qədər də belə qalacaqdır.
(mənası): “Həqiqətən, Zikri (Quranı) Biz nazil etdik və şübhəsiz ki, onu qoruyan da Bizik.” (əl-Hicr, 15:9).
(mənası): “...Həqiqətən, bu çox əzəmətli bir Kitabdır. Batil ona nə önündən, nə də arxasından yaxınlaşa bilməz. O, Hikmət sahibi, Həmdəlayiq olan Allah tərəfindən nazil edilmişdir.” (Fussilət, 41:41–42).
- Müqəddəs Quran, Uca Elçinin – Peyğəmbər Məhəmmədin ﷺ həqiqətən Allahın Peyğəmbəri olduğunu göstərən ən böyük möcüzədir.
- Quranda gizlənən həqiqətlər bütün zamanlarda insanlara fayda verməyə davam edəcəkdir. Çünki onlar əvəzsiz və qiymətsiz həqiqətlərdir. Onların nə vaxtsa həqiqi elmi nailiyyətlərlə ziddiyyət təşkil etməsini təsəvvür etmək belə mümkün deyil. Elmi kəşflər Müqəddəs Quranda olan həqiqətləri təsdiqləyən vasitələrdir.
(mənası): “Biz onlara Öz ayələrimizi üfüqlərdə və onların öz nəfslərində göstərəcəyik ki, onun (Quranın) haqq olduğu onlara aydın olsun. Məgər Rəbbinin hər şeyə şahid olması kifayət deyilmi?” (Fussilət, 41:53).
- Quranın üstünlüklərindən biri də onun asan əzbərlənməsi, dilinin aydın və anlaşıqlı olması, eləcə də onun göstərişlərinə əməl etməyin asanlığıdır.
(mənası): “Biz Quranı öyüd və ibrət almaq üçün asanlaşdırdıq. Elə isə öyüd alacaq bir kimsə varmı?” (əl-Qəmər, 54:17).
- Quran digər dinlər və məzhəblər arasında mövcud olan ixtilafları aydınlaşdırır və həqiqəti bəyan edir.
(mənası): “ Biz Kitabı (Quranı) sənə yalnız ixtilafda olduqları məsələləri onlara izah etməyin üçün və möminlərə hidayət və rəhmət olsun deyə nazil etdik.” (ən-Nəhl, 16:64).
