Муһәммәд Пејғәмбәр ﷺ һаггында гејри-мүсәлманларын әксәријјәтинә мәлум олмајан фактлар

Муһәммәд  Пејғәмбәр ﷺ һаггында гејри-мүсәлманларын әксәријјәтинә мәлум олмајан фактлар

Муһәммәд  Пејғәмбәр ﷺ һаггында гејри-мүсәлманларын әксәријјәтинә мәлум олмајан фактлар

Муһәммәд   Пејғәмбәр ﷺ шәхсијјәтинин бир чох ҹәһәти вар ки, онлар садәҹә олараг һејран етмир, һәм дә нүмунәвидир. Аллаһ-Тәала гаршысында јүксәк дәрәҹәсинә бахмајараг, онлар онун бир инсан кими бөјүк мөтәдиллијини вә тәвазөкарлығыны вурғулајыр.

 

Ҹәбрајыл мәләкдән  вәһј алдыгдан сонра она ваҹиб миссија верилди – бу, Аллаһын ﷻ мүраҹиәтини бәшәријјәтә чатдырмаг иди.

Илләр кечдикҹә, хүсусилә Мәдинәдә кечирдији һәјатынын сон һиссәсиндә  ваҹиб инсанларла ҝөрүшләрдән, планлашдырма стратеҝијасындан, мүсәлман үммәти үчүн тапшырыг вермәкдән вә вәзифәләрин јеринә јетирилмәсиндән ибарәт сых ҝүндәлик ҹәдвәли гурулду. Ахы, мәһз бу шәһәрдә (Мәдинәдә) Ислам дөвләт дини, сосиал систем вә игтисади низам кими гурулду.

Бу вахт апаран өһдәликләрә бахмајараг, Муһәммәд  Пејғәмбәр ﷺ өз аиләси илә чох вахт кечирирди. О, меһрибан, сакит, ағлабатан вә һөрмәтли бир шәкилдә, она мүраҹиәт етдикләри заман ҹәмијјәтин мүхтәлиф тәбәгәләринин нүмајәндәләри илә үнсијјәт едирди. Нәтиҹәдә һамы ондан разы ҝедирди, һәтта шикајәтләрлә ҝәләнләр дә.

 

Садә вә севән аилә адамы

Дүнјадакы бәзи мәдәнијјәтләрдә ев ишләри илә мәшғул олараг аиләјә көмәк етмәк киши ләјагәтини алчалдан сајылыр. Кишиләрин чоху, евдәкиләрә көмәк етмәк бир јана галсын, аналарынын, баҹыларынын, арвадларынын вә ја гызларынын лазым олан һәр шеји етмәләрини ҝөзләјәрәк өзләринин үзәринә артыг јүк ҝөтүрмүрләр.

Муһәммәд  Пејғәмбәр ﷺ белә дејилди. Өзүнү крал адландырыб тәбәәләрә рәһбәрлик етмәк әвәзинә о, тез-тез евдә оларкән арвадлара ев ишләриндә көмәк едәр, палтарларыны вә шәхси әшјаларыны өзү тәмир едәрди.

Аишә (Аллаһ ондан разы олсун) данышарды: “О, аиләси үчүн ишләјирди, азан (намаза чағырыш) ешидәндә исә чыхырды” (имам әл-Бухари).

Һәм дә Аллаһын Елчиси ﷺ арвадына вә гызына олан севҝисини ифадә етмәкдән чәкинмирди. Гызы Фатимә она баш чәкмәјә ҝәләндә ону саламламаг үчүн ајаға галхар вә додагларыны арвады Аишәнин додагларынын тохундуғу јерә гојараг габдан ичәрди.

 

Гајғыкеш һөкмдар

Бу ҝүн тез-тез рәһбәр мөвге тутан биринин диҝәр инсанлар үзәриндә өз һакимијјәтини һәр ҹүр ҝөстәрәрәк тәкәббүр, ловғалыг тәләсинә дүшдүјүнү мүшаһидә етмәк мүмкүндүр.

Истәр корпоратив офисдәки шәхс, истәр сүрүҹү, гапычы, шәхси көмәкчи вә ја бизим үчүн ишләјән вә һәјатымызы асанлашдыран һәр һансы бир табечилијимиздә олан адам олсун, әҝәр онлар иши вахтында јеринә јетирмирләрсә, онда әксәр ишәҝөтүрәнләр онлары ҹәримә  едәрвә ја ишдән чыхарар.

Инди тәсәввүр един ки, сизин һеч вахт ҹәримә етмәјән вә ја ишдән чыхармајан бир мүдириниз вар, чүнки бунун әвәзинә һәр бир шәхсијјәтдә фитри истедадлары ашкара чыхарараг ишчиләрини мүсбәт үсулларла кејфијјәтли иш ҝөрмәјә сөвг едир! Әлбәттә ки, белә јанашма оптимал нәтиҹә верәҹәкдир.

Муһәммәд  Пејғәмбәр ﷺ ишчиләринә, шәхси көмәкчиләринә вә она хидмәт етмәк, ондан өјрәнмәк вә ја нә ҹүрсә онун тәлим вә тәрбијәсиндән фајдаланмаг үчүн ҝәлән диҝәр инсанлара мәһзб белә мүнасибәт ҝөстәрәрди, истәр мүсәлман, истәрсә гејри-мүсәлман олсун.

Сәһабә Әнас  өтүрүр:

“Пејғәмбәрә хидмәт едән јәһудиләрдән бир ҝәнҹ хәстәләнәндә Аллаһын Елчиси она баш чәкмәјә ҝәлди. Башынын јанында отуруб она деди: “Исламы гәбул ет”. О, јанында олан атасына бахды, сонунҹу исә она Әбүл-Гасимә (јәни Муһәммәд  Пејғәмбәрә) итаәт етмәсини сөјләди вә о, Исламы гәбул етди. Бундан сонра исә Пејғәмбәр орадан чыхыб деди: “Ону оддан гуртаран Аллаһа һәмд олсун!” (имам әл-Бухари).

Јухарыдакы һекајәтдә бир нечә әсас мәгам вар: биринҹиси, јәһудинин ҝәнҹ јашы вә онун өлүм јатағында оларкән Аллаһ Рәсулунун ﷺ она баш чәкмәјә ҝетмәси. Кичик ишчиләри хәстә оланда онлара баш чәкән нечә мүасир ишәҝөтүрән тапылар?

Икинҹи мәгам - онун һәјаты тәһлүкә алтында олдуғу ваҹиб анда Пејғәмбәр ﷺона максимум лүтф ҝөстәрмәсидир: она Исламы гәбул етмәсини тәклиф етди.

Вә нәһајәт, ҝәнҹ Исламы гәбул едәндән сонра да, Бөјүк Аллаһын Елчиси ﷺ бунун өз сәјләри нәтиҹәсиндә баш вердијини дүшүнмүрдү, о, Рәббә һәмд етди вә Аллаһын  ﷻ мүти бәндәси кими оғланы ҹәһәннәм аловундан хилас етдији үчүн она тәшәккүр етди.

Пејғәмбәр ﷺ һәгигәтән ән хејирхаһ вә гајғыкеш һөкмдар иди! Мәсәлән, бир шеј етмәји унутдуглары вә ја бәјәнмәдији бир шеј етдикләри тәгдирдә хидмәтиндә оланлары мәзәммәт етмәзди.

Сәһабә Әнас  нәгл едир:

“Рәсулүллаһ Мәдинәјә ҝәләндә онун гуллугчусу јох иди. Әбу Тәлһа  мәни Пејғәмбәрин ﷺ јанына апарыб деди: “Еј Аллаһын Рәсулу! Әнас - мүдрик  оғландыр, она ҝөрә дә сәнә хидмәт етсин”. Беләликлә, мән евдә вә сәјаһәтләрдә она хидмәт едирдим. Әҝәр мән нәсә едирдимсә, о, һеч вахт мәндән нијә белә етдијими сорушмазды, әҝәр мән нәдәнсә чәкинирдимсә, һеч вахт мәндән нијә чәкиндијими сорушмазды” (имамлар әл-Бухари вә Мүслим).

Истәр өз өвладларымыз, истәр шаҝирдләримиз, истәрсә дә кәнар бириси олсун, кичик ушаглары нә гәдәр тез данламаға, мәзәммәт етмәјә вә дүзәлтмәјә башладығымызы һамымыз билирик. Ҝүман едирик ки, сәһләнкар олдугда вә ја сәһв етдикдә онлара гышгыра биләрик, чүнки бизә ҹаваб верә билмирләр вә она ҝөрә ки, биздән кичикдирләр вә сосиал-игтисади ҹәһәтдән  ашағыдырлар.

Буна бахмајараг, Муһәммәд  Пејғәмбәр ﷺ Әнасы хидмәт етдији илләр әрзиндә һеч вахт данламајыб! Бу она ҝөрә иди ки, о, ҝәнҹләрә гаршы чох шәфгәтли иди, онларын инсани еһтијаҹларыны вә истәкләрини баша дүшүрдү.

Инсан нә гәдәр јашлы оларса, ҹәмијјәтдә истифадә етдији нүфуз вә лидерлији бир о гәдәр бөјүјүр вә ушагларла ојнамаг вә үнсијјәт гурмаг үчүн бир о гәдәр  вахт аз галыр. Анҹаг Аллаһын Елчиси ﷺ вәзијјәтиндә јох. О садәҹә олараг ушагларла зарафат етмәк вә ојнамаг үчүн нәинки вахт тапырды, бир нечә илләр кечәндән сонра јенидән онларла ҝөрүшәндә марагларыны вә һоббиләрини унутмурду. Белә рәфтар мүсәлманлар арасында ән јүксәк рәһбәр мөвге тутмасына бахмајараг Пејғәмбәрин һәгиги тәвазөкарлығыны вә хејирхаһлығыны ҝөстәрир.

 

Нәтиҹә

Һәгигәтән, әҝәр дүнјанын бүтүн инсанлары Муһәммәд  Пејғәмбәрин ﷺ һәјатыны әтрафлы өјрәнмәк истәсәјдиләр вә ону сәһабәләринин, кичик ушагларынын, ҝәнҹләринин, гадынларынын, о дөврүн касыбларынын ҝөзү илә ҝөрсәјдиләр, онун һаггында хатирәләрлә, һәјаты вә һәрәкәтләри илә таныш олсајдылар, онда онун һәгигәтән неҹә инсан олдуғуну биләрдиләр.

Әҝәр билсәјдиләр, шүбһәсиз ки, ону севәрдиләр!

О, дүнјанын бүтүн хәзинәләринә саһиб ола биләрди, анҹаг Рәббин ризасыны сечди, о, сарајда јашаја биләрди, анҹаг гуру хурма будағында јатмағы үстүн тутду, о өзү үчүн һәр шеј истәјә биләрди, анҹаг һәмишә јалныз ҹәмијјәт (үммәт) үчүн нараһат иди.

Мүдрик, садә, јумшаг, һәссас, сәхавәтли, ҝөзәл, мүбарәк Муһәммәд  Пејғәмбәр ﷺ әбәди олараг һәр шејдә бизим үчүн ән јахшы нүмунә олараг галаҹагдыр.

Еј Аллаһ! Өз Истәклин наминә бизи бағышла вә онун наминә бизи ҹәннәтә апар! Бизә онун мүбарәк үзүнү ҝөрмәк вә мәнбәјиндән ичмәк имканы вер! Аллаһым, Биз сәнин Елчин Муһәммәд и севирик, ја Рәбби, әбәди һәјатда онун јанында олмаға бизә иҹазә вер! Амин!

 

2026-06-01 (Зул къагIида 1447 г.) №6.


Qurandakı qiraət fərqlərinin tarixinə dair (Qiraətlərin ön tarixçəsi)

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   Diqqətəlayiq haldır ki, bu on imamın bir çoxu səhabələri şəxsən görən və qiraəti birbaşa onlardan öyrənən tabiinlər nəslinə mənsub idilər.   Aşağıda Quranın on kanonik qiraət imamının adlarını təqdim edirik: Nafi...


Cəhənnəmə gedən yol yaxşı niyyətlərlə döşənmişdir

Övladlarımızı sevdiyimizi, onların qayğısına qaldığımızı düşündüyümüz halda, nə qədər tez-tez onlar üçün Cənnəti deyil, Cəhənnəmi seçirik? Halbuki övlad sevgisi onu Cəhənnəmə aparan yola yönəldə bilməz. Əks halda bu, sevgi...


Sevimli Peyğəmbərimizin ﷺ xarakterinin bəzi cizgiləri

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   7. Peyğəmbərin ﷺ dünya bər-bəzəyinə qarşı zahidliyi (maraqsızlığı).   Muhəmməd peyğəmbər ﷺ dünyəvi işlərdən ən çox uzaq duran insan idi; o, dünya gözəlliklərinə qapılmaz və onlara qarşı laqeyd olardı. Əgər o,...


Пис јуху

Бу ҝүн Мaрaт үчүн чox ҝəрҝин бир ҝүн иди. Бaғчaдa шəнлик кeчирилмишди вə o, чox һəјəҹaнлы иди, чүнки бaш рoллaр oнa вə дoстунa вeрилмишди. Лaкин oнлaр бу ишин өһдəсиндəн əлa ҝəлдилəр.   Ҝүн чox aктив кeчмишди. Aнaсынын əлиндəн тутуб eвə гaјыдaркəн oғлaн ушaғы: «Нəһaјəт ки, бу ҝүн...


Автомобил сүканы архасына әјләшәркән сүрүҹү нәји билмәлидир?

Аллаһ-Тәала Јер үзүнү вә инсанлары она ҝөрә јарадыб ки, орада јашасынлар. Јарадан инсанлара јер үзүндә неҹә јашамағы изаһ едиб вә елан едиб ки, Аллаһын әмрләринә табе олмајанлар нә бу, нә дә о дүнјанын сәадәтини ҝөрмәјәҹәкләр.   Уҹа Аллаһ вә Онун Пејғәмбәринин инсанлара һәјатын бүтүн...