ÇOCUĞA KARŞI İLK VAZİFELER
ÇOCUĞA KARŞI İLK VAZİFELER
Çocuk sevginin meyvesidir. Çocuk yüce Allah’ın ﷻ aileye özel hediyesidir. Çocuğun kokusu, cennet kokusudur. Çocuk, annenin ciğerparesi, babanın göz aydınlığıdır. Çocuğu dünyaya gelen bir ailenin yapması gereken bazı edepler vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz.
Doğumuna Sevinmek ve Şükretmek
Çocuk, yüce Allah’tan ﷻ istenecek en güzel bir nimettir. Bu nimet, Allah ﷻ için istenirse ebedî cennet nimetine dönüşebilir. Çocuk, anne ve babanın yapacağı en güzel duasıdır. Bu dua yüce Kur’an’da övülmüştür. Yüce Allah ﷻ sevgili kullarının nasıl dua ettiğini şöyle haber vermektedir: “Rahmân olan Allah’ın sevgili kulları şöyle dua ederler: Rabbimiz! Bize eşlerimizden ve nesillerimizden gözlerimizin aydınlığı olacak sâlih evlât ihsan et. Bizleri takvâ sahiplerine imam yap…” (Furkân 25/74).
Bir anne ve baba için en büyük sevinç sebeplerinden biri sevgilerinin meyvesi, vücutlarının bir parçası olan yavrularının doğumu olmalıdır.
Bu harika sanat ve ilâhî tecelli karşısında anne baba sevinmeli ve yüce Allah’a ﷻ şükretmelidir. Ayrıca, olaydan ibret almalıdır. Anne baba kendi yaratılışlarını bilmez, fakat çocuklarının yokluktan varlık âlemine geçiş seyrinde kendileri de birer sebep olarak işin içindedirler. Ölüden diri çıkaran yüce Allah’ın ﷻ bu sanatını seyreden bir insanın yüce Allah’a karşı imanı ve sevgisi artmalıdır.
Cahiliye devrindeki cahil insanlar, erkek çocuk doğunca sevinir, övünür; kız çocuğu doğunca üzülür ve dövünürdü. Çokları da halkın içinde utançtan kurtulmak için kız çocuğunu kumlara gömerek öldürürdü. Rahmet dinimiz bu anlayışı kökünden kaldırdı ve kız çocuklarını bu insanlık dışı vahşetten kurtardı. Günümüzde de bazı bölgelerde kız çocuklarına karşı bir soğukluk ve tepki vardır. Onları ikinci sınıf çocuk görmek yanlıştır.
Erkek çocuk doğdu, diye fazla sevinmemeli, kız çocuk doğdu diye de üzülmemelidir. Çünkü kişi, hangisinin kendisi için daha hayırlı olduğunu bilemez. Nice erkek çocuğa sahip kimseler var ki, “Keşke şu çocuk kız olsaydı!” derler. Kızları güzelce yetiştirme hususunda Resûl-i Ekrem ﷺ şöyle buyurmuştur: “Kimin iki kızı olur da onlara yanında bulundukları sürece güzel davranırsa, onlar kendisini cennete götürür.” (İbn Mâce, Edeb, 3) “İki kızı veya iki kız kardeşi olan kimse, yanında bulundukları sürece onlara iyi davranırsa, benimle o kimse cennette beraber oluruz.” (Tirmizî, Birr, 13) Bu müjde bir kız çocuğu için de verilmiştir.
Kulağına Ezan Okumak
Yeni doğan bir yavrunun ismi verilmeden önce sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okunması sünnettir. Allah’ın Resûlü ﷺ şöyle buyurmuştur: “Her kim yeni doğan bir çocuğun sağ kulağına ezan, sol kulağına da kamet okursa, o çocuğa ümmü sıbyan hastalığı (havale ve cin çarpması) isabet etmez.” (Ebû Ya‘lâ, Müsned, nr. 6780)
Çocuk ilk konuşmaya başladığı zaman, anne, baba, dede gibi kulların isminden önce yüce Allah’ın ﷻ ismi öğretilmeli, “Allah” lafz-ı şerifi ve “lâ ilâhe illallah” sözü tekrar edilmelidir. Bu sevaptır. Çocuk mânasını bilmese de bu sözün bereketi, faydası ve feyzi vardır.
Güzel Bir İsim Vermek
Yeni doğan bir çocuğa babasının ve annesinin güzel bir isim vermesi çocuğun ailesi üzerindeki haklarındandır. İsim verilirken bazı edeplere dikkat etmelidir.
Çocuğa sadece yüce Allah’a ﷻ ait olan isimler verilmez. Allah, Hudâ, Cenâb-ı Hak ve Rahmân isimleri böyledir. Ancak Rahmân, Kadir, Samed, Celil gibi yüce Allah’a ﷻ ait sıfatlar, başlarına kulu mânasına gelen “abdü” eklenip, Abdurrahman, Abdülkadir, Abdüssamed, Abdülcelil şeklinde isim olarak verilebilir. Mânası, Rahmân, Kadir, Samed ve Celil olan Allah’ın ﷻ kulu olur. Resûlullah ﷺ, “Allah katında en sevimli isimler Abdullah ve Abdurrahman’dır” (Müslim, Edep, 2) buyurmuştur.
Çocuklara Peygamberimiz’in ﷺ isimlerinden verilebilir. Bu tavsiye de edilmiştir. Bu, verilen kimse için bir şereftir, veren aile için de hayır ve bereket vesilesidir. Muhammed, Mustafa, Mahmut, Ahmed, Nezir, Beşir gibi isimleri ve diğerleri…
İsimlerin güzel olması âhirette de fayda verir. Peygamber Efendimiz ﷺ, “Sizler kıyamet gününde kendinizin ve babalarınızın isimleriyle çağrılacaksınız; öyleyse güzel isimler verin” (Ebû Davud, Edep, 61) buyurmuştur. Bunun için peygamberlerin, sahâbelerin, büyük âlimlerin, velîlerin, tarihte hayırlı işleriyle anılan sâlih insanların, isimleri tercih edilmelidir.
Doğan çocuk ses verip ölse bile ona bir isim verilip öyle toprağa koymalıdır. Mânası bozuk, söylenişi zor veya kötü olan bir ismi değiştirmeli, güzel anlamlı ve kolay ifade edilir bir isim vermelidir.
Çocuğa, tarihte küfür, zulüm ve isyanı ile meşhur olmuş kimselerin ismini vermemelidir. Yine şirk ve küfrü temsil eden varlıkların ismini de vermemelidir.
Akîka Kurbanı ve Sadaka
Doğan çocuk için kesilen şükür kurbanına akîka kurbanı denir. Bu da sünnettir. Kız çocuğunda olduğu gibi, erkek çocuk için de bir koyun kesilmesi yeterlidir. “Resûlullah ﷺ, Hz. Hasan ve Hüseyin için akîka kurbanı olarak birer koç kesmiştir.”
Allah Resûlü ﷺ buyuruyor: “Her doğan çocukla beraber bir akîkası (ona eziyet veren şey) bulunur. Onun için kan akıtın (akîka kurbanı kesin) ve çocuktan eziyetleri uzaklaştırın.” (Buhârî, Akîka, 2)
