Öğrenilmesi Farz-I Kifaye Olan Bilgiler

Bu tür bilgiler, toplumsal ihtiyacı karşılamak üzere öğrenilmesi gereken bilgilerdir. Bir yerleşim yerinde yeterli sayıdaki kişinin bu ilimleri biliyor olması, diğerlerinin bu sorumluluktan kurtulmasını sağlar. Aksi takdirde, o yerleşim yerindeki insanların tamamı günahkâr olur. Zira bu durum toplumun mağdur olmasına sebep olur.

Mesela doktor, öğretmen, fırıncı, mühendis, kaynakçı, yönetici, pazarcı gibi hayati ihtiyaçları karşılayan, alanında gerekli ilme sahip meslek erbaplarının yerleşik toplumda muhakkak bulunması gerekir. Çünkü hayatımızı idame ettirebilmemiz için bu alanlarda ehil insanların hepsine ihtiyaç duyarız.

Kuş Tek Kanatla Uçmaz!

Farz-ı kifaye olan ilimleri öğrenmiş olmak, öncelikle üzerimize farz olan ilimleri bilmekle anlam kazanmış olur. Kişi istediği alanda uzmanlaşsın, eğer namazın nasıl kılındığını bilmiyorsa, üzerine farz olan ilimleri öğrenmemişse, bildiği diğer şeylerin hiçbir önemi kalmaz. Dünya ve ahiret saadetine kavuşmak, her iki ilme de vakıf olmakla mümkün olur.

Cömertlik, cimrilik, korkaklık, cesaret, kibir, tevazu, iffet, israf ve pintilik gibi ahlaki kavramlar da bilinmesi gerekenler arasındadır. Çünkü bu kavramlar hayatımızın içindedir ve her daim karşı karşıya kaldığımız meselelerin özünü oluşturur.

Bilginin zekâtı, onu davranışa dönüştürmektir. Davranışa dönüşmeyen bilgi faydasız ve hatta bazen zararlıdır. Zira en güzel iş, ilmihali halimizle yaşamak ve hali hoş kişilerle arkadaş olmaktır. Hali hoş olanlar, öğrendiklerini uygulayanlardır.

Yemek, İlaç, Hastalık

İnsanın her zaman karşılaşabileceği konuları içeren ilimler -yemek- gibidir. Öğrenilmesi de farzdır. Namazı nasıl kılacağımızı, nasıl oruç tutacağımızı ve ticarete başlamadan helal-haram ayrımını öğrenmek gibi…

Zaman zaman ihtiyaç duyulan konular için öğrenilen ilimler ise -ilaç- gibidir. Öğrenilmesi farz-ı kifayedir. İnsanlığa fayda sağlayan herhangi bir meslek gibi… İnsanların kendisine rahatlıkla ulaşabileceği en az bir kişinin bu ilme vakıf olması gerekir.

İlmu’n-nücum (yıldız ilmi - astroloji), büyü ve yasaklanmış (haram) diğer işlerle ilgili ilimlerin öğrenilmesi ise -hastalık- gibidir. Öğrenmek ve uygulamak kesinlikle haramdır. Çünkü bu gibi ilimler insanlığa bir fayda sağlamadığı gibi birçok zarara sebep olur.

İstişareyi küçümseme!

Konu ne olursa olsun, kafamıza takılan meselelerde hiç çekinmeden ebeveynimize veya o konu hakkında uzman olan kişilere danışmalıyız. Gereksiz bir gurura kapılarak insanları küçük görmemeli, etrafımızdaki ehil kişileri muhakkak dikkate almalıyız. Hem etrafımızda kendilerine danışabileceğimiz, uzman kimseler bulmak zor olmasa gerek! Bulduğumuzdaysa saygılı bir şekilde ve alçak gönüllülükle kendisine derdimizi anlatıp dermanımızı aramalıyız.