Cuma gününün özellikleri
Müslümanlar için en mübarek gün elbette ki cuma günüdür. Her müminin kalbinde cuma gününün yeri bambaşkadır. Kuran-ı Kerîm’de surenin ismi olan cuma sadece toplu ibadet günü değil bayramdır. Cuma bütün Müslümanları bir araya getirip kaynaştıran gündür. Cuma günü Hz. Âdem yaratıldı yine cuma günü yere indirildi, cuma günü affedildi ve cuma gününde vefat etti. Cuma gününde öyle bir zaman dilimi var ki yapılan dua asla icabetsiz kalmıyor. Peygamberimiz s.a.v bir hadisi şeriflerinde şöyle buyurmaktadır: «Cuma günü içinde öyle bir vakit vardır ki, Müslüman bir kul namaz kıldığı halde o vakte rastlar da Allah'tan bir şey dilerse, muhakkak Allah onun dileğini yerine getirir.» (Müslim)
Abdullah ibn Selam .a bu saatin cumanın son saati olduğunu hadislere dayanarak bildirmiştir. Âlimler ise bu saatin imamın hutbe için minbere çıktığı saat aralığında başlar, cuma namazın sonuna kadar devam eder, görüşünde olduklarını söyleyelim. Özellikle cuma günü işlenen günahlar cumaya hakaret olarak algılanmaktadır. Cuma gecesi Peygamberimizin doğduğu ve kadir gecesi hariç en hayırlı gecedir.
Allah Kuran-ı Kerîm’de şöyle buyurmaktadır: “Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında Allah’ı anmaya koşun ve alışverişi bırakın. Bilirseniz, bu sizin için çok hayırlıdır (Cuma, 9).” Cuma namazı için camiye gelip hutbeyi dinlerse cuma namazını kılarsa bir hafta boyunca yapılan günahlardan arınmış olur. Ebû Hüreyre'den nakledildiğine göre, Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
“Her kim gusleder, sonra cumaya gelip belirlenen namazı kılar, sonra hutbesini bitirinceye kadar sessizce dinler, sonra onunla beraber namazını kılarsa, o cuma ile sonraki cuma arasındaki günahları ayrıca üç günlük günahları daha bağışlanır.”
Cuma Namazının Farz Olması
Cuma namazının farz oluşu Kuran’da ve hadislerde sabittir. Âlimler de bu görüş üzere ittifak etmişlerdir. Cuma namazının farz oluşunu inkâr eden küfre girer. Aynı şekilde cuma günü namazdan önce okunan hutbe de farzdır. Peygamberimiz şöyle buyurdu: Erkek olan her Müslüman'a cuma namazı kılmak farzdır. Ancak dört grup insana; köle, kadın, çocuk ve hastaya farz değildir.” (Ebu Dâvûd, Salât, 215). Peygamberimiz ’in ifadesiyle güneşin doğduğu en hayırlı gündür. (Müslim). Ayetlerden ve hadislerden de anlaşıldığı gibi cuma namazı direkt Allahın I emridir ve hafife alınmaz. Cuma namazı farz olan kişi ezanla beraber ticaret gibi işleri bırakmalı namaz bitene kadar da yapmamalı.
Cuma Namazı Kimlere Farzdır?
- Hür ve serbest olanlara
- Akıllı, baliğ ve erkek olanlara.
- Yolcu olmayıp mukîm olanlara.
- Hasta olmayanlara. (Ayakta yürüyüp camiye gidemeyecek kadar hasta olan kimselere Cuma farz olmaz.)
- Namaza gitmeye mâni ve gitmemeyi mübah kılacak bir özrü olmak. Şiddetli yağmur, kar, fırtına gibi.
- Düşmandan güvende olmak.
Cuma Namazının Sahih Olması İçin Gereken Şartlar
- Cum’a Kılınacak Yerin Şehir veya Şehir Hükmünde Olması. Yerleşim yerinin yerel yönetimi olmalı.
- Cuma namazında şehrin yönetimi ya da onun temsilcisi bulunmalı.
- Namazda imam hariç üç kişi bulunmalı.
- İmam iki hutbe okumalı.
- Öğle namazı vakti girmiş olmalı.
- Caminin kapısı umuma açık olmalı.
Cuma Namazı Kime Farz Değildir?
- Baliğ olmayana
- Felç olana
- Köleye
- Yolcu ye
- Kadına
Yukarıda saydığımız kişiler eğer bir şekilde cuma namazını kılarlarsa öğle namazın farziyeti kalkmış oluyor onlar için. Mazeret olmadan cuma namazını terk eden kişi günahkâr olur. Hasta, yolcu olana cuma namazına katılmaları mekruhtur. Onların cuma namazının bitmesini bekleyip öğlen namazlarını kılmaları daha eftaldir. Namaza tehiyatta yetişen kişi katılır ve iki rekât cuma namazını kılar. İmamın minbere çıktığı andan ve namazın bitimine kadar konuşmak mekruhtur. Cuma namazına acele etmeden gitmek güzeldir. Namaz vaktine yakın ticareti bitirmek güzel sayılmıştır. İlk ezandan sonra tamamen namaza odaklanmak telefon vb. şeylerle ilgilenmemek tavsiye edilmektedir.
AYNUR HAYRULİN
