MİSVAK

İbni Abbâstan rivayet olunduğuna göre Peygamber Efendimiz ﷺ şöyle buyurmuşlardır: Misvak kullanmaya devam ediniz. Çünkü onda on fayda vardır:

1. Ağzı temizler.

2. Allahın rızasını kazandırır.

3. Melekleri ferahlandırır.

4. Gözleri kuvvetlendirir.

5. Dişleri beyazlatır.

6. Diş etlerini sertleştirir.

7. Diş ve diş etleri arasındaki pasları giderir.

8. Yemeğin hazmını kolaylaştırır.

9. Balgamı keser.

10. Namazın sevabını arttırır.

Misvak, kullanılması çok yararlı olan ve Hz. Muhammed’in ﷺ önemle tavsiye ettiği, diş fırçası vazifesini gören, hoş kokulu ve erâk adı verilen meyvesiz bir ağacın dallarından kesilip kullanılan parçaya denir.

Kurutulmuş gövde, dal veya kök parçalarından misvakın elde edildiği erâk bitkisi Kuzey Afrika, Sudan, Mısır’ın Saîd bölgesi, Arap yarımadası, İran ve Hindistan’ın ekvatoral bölgelerinde yetişir.

1-2 m. yükseklikte, tüysüz ve dikensiz bir çalı veya ağaççık biçimindedir. Yaprakları 3-7 cm. uzunlukta, karşılıklı, çıplak ve derimsi görünüşlüdür. Çiçekleri dört parçalı, yeşilimsi-sarı renkli ve küçük, meyvesi nohuttan biraz ufak, küremsi, üzüm salkımı şeklinde ve kırmızı renklidir; olgunlaştıkça rengi siyahlaşır.

Misvak genellikle parmak kalınlığında gümüşümsü esmer renkli çubuklar halindedir. Kök çubuğu açık kahverenginde, tadı tere otu lezzetindedir. Misvak ağacı üzerinde yapılan araştırmalar misvakın dişleri güçlendiren ve çürümeyi önleyen, lekelere karşı etkili, dişlerin parlamasını sağlayan, antiseptik özelliği olan, diş etlerini sıkılaştıran, ağız içi asit salgısını dengeleyen, iltihap kurutucu, kanamayı durdurucu ve beyazlatıcı özelliğe sahiptir.

1400 yıldır Müslümanlar misvakı kullanmaktadırlar. Misvak âletinin aslı olan erâk ağacından diş sağlığı bakımından faydalı olan florin maddelerinin bulunduğu, ağıza güzel bir koku verdiği ve mide için bir takım faydalarının olduğu belirlenmiştir.

Misvak sadece erkekler için değil, kadınlar için de sünnettir. Âişe annemiz, Peygamberimizin ﷺ kullandığı misvağı, kendisinin de kullandığını söyler. Bazı âlimlerin, kadınlar misvak yerine sakız çiğner ve ağızlarını onunla temizlerler, onların misvağı sakızdır, demeleri, kadınlar misvak kullanamaz anlamına gelmez.

İmam-ı Azam hazretleri, «Misvak kullanmak, dinin sünnetlerindendir» buyurdu. Misvakı kullanmanın en az miktarı üst dişlere üç, alt dişlere de üç defa sürmektir. Misvaklarken dişlerin içi, dışı, üst ve alt kısımları ovuşturulur. Misvakı sağ el ile kullanmalıdır. Misvakı avucunun içine almamalı ve emmemelidir. Misvak, sağ elin küçük ve başparmağı altta, diğer üç parmak üstte olarak tutulur.

Misvaklamaya başlanınca, ağızdaki yaşlığı yutmak iyidir. Ondan sonra yutmak iyi değildir. Kullandıktan sonra misvakı yıkamalıdır. Misvakı yere yatırmamalı, dikine koymalıdır. Misvak, çok yaş, çok kuru ve bir karıştan uzun olmamalıdır! Kalınlığı küçük parmak kalınlığında olmalı. Peygamberimiz ﷺ bir hadisi şerifte şöyle buyurmaktadır:

«Eğer ümmetime ağır gelmeyecek olsaydı, onlara her namazda misvak kullanmalarını emrederdim.» (Buhârî, Cum’a, 8).

Âlimler beş yerde misvakın kullanılması müstehab olduğunu söylemişlerdir:

1. Dişler sararınca.

2. Ağzın kokusu değişince.

3. Uykudan kalkıldığında.

4. Namaza kalkılacağı zaman.

5. Abdest alırken.

Son olarak Peygamberimiz ﷺ bir hadisi şerifte şöyle buyurdu:

«Dört şey geçmiş peygamberlerin sünnetlerindendir. Haya duygusu, kokulanmak, diş temizliği ve nikâh.» (Tirmizî, Nikâh,1).