Yeti̇mi̇n hakki

İslam adalet ve iyilik dinidir. İslam da başkasının malına, mülküne göz dikmek yasaktır. Hakkını koruyamayanların hakkını gasp etmek caiz değildir. İslam dini haklının ve güçsüzün hep yanındadır. Güçsüzler kategorisi yetim çocukları da kapsıyor. Ergenlik çağına ulaşmamış olup babasını kaybeden çocuklara yetim denir. İslam dini yetimlerin hakkını daima gözetmiştir hatta bu konuda Efendimizin birçok öğüdü vardır.

Peygamber Efendimiz bir hadisi şerifte şöyle buyurmaktadır:

“Ben ve yetime bakan kimse cennette şöyleyiz.” (Orta parmağı ile başparmağını yan yana getirip aralarını açıp kapayarak işaret etti. (Buhari, Talak 14).

Başka bir hadisi şerifte ise şöyle:

“Kim bir yetimin başını Allah rızası için okşarsa, elinin değdiği her kıl için kendisine sevap verilir” (Nesai).

Yetime zulmetmek dinimizde büyük günahlar arasında yer almaktadır. Yüce Rabbimiz Kuranı Kerimde şöyle buyurmaktadır:

Yetimi sakın ezme. ( Duha 9).

Peygamberimiz şöyle buyuruyor:

“Ben iki zayıfın, yetim ile kadının haklarına tecâvüz etmeyi yasaklıyorum.” (Nesâî).

Aileden biri vefat ettiği zaman bu çocuğun babası, dedesi olabilir ergenlik çağına erişmemiş çocuğun payına düşen miras kimse tarafından kendi arzu ve istekleri için kullanılamaz.

Allah Kuranı Kerimde şöyle buyurmaktadır: “Haksızlıkla yetimlerin mallarını yiyenler şüphesiz karınlarına ancak ateş tıkınmış olurlar; zaten onlar alevlenmiş ateşe gireceklerdir.” (Nisa 10).

Yetimin malına göz kulak olan kişi malını, parasını iyi muhafaza etmeli. Malın çoğalması için elinden geleni yapmalı örnek olarak çeşitli kuruluşlara yatırım yapabilir gayrimenkul alabilir daire, araba alabilir. Malın azalmaması için elinden geleni yapması gerekiyor. Kuranı Kerimde Allah şöyle buyuruyor:

“Yetimin malına, rüşdüne erinceye kadar, ancak en güzel bir niyetle yaklaşın. Verdiğiniz sözü de yerine getirin. Çünkü verilen söz, sorumluluğu gerektirir.” (İsra, 34)

Yetimin parasıyla yatırım yaparken a dan ze ye kadar her şeyi iyi düşünmek gerekiyor, yatırım yapılacağı yerin riskli olmaması gerekmektedir. Çocuk ergenlik çağına ulaştığında malını teslim etmek gerekiyor ama hemen değil önce aklı dengesi yerinde mi, malını doğru kullanabilir mi bu hususlara bakılır sonra malı teslim edilir. Yüce Rabbimiz Kuranı Kerimde şöyle buyurmaktadır:

“Evlilik çağına gelinceye kadar yetimleri (gözetip) deneyin, eğer onlarda akılca bir olgunlaşma görürseniz hemen mallarını kendilerine verin. Büyüyecekler (de geri alacaklar) diye o malları israf ile ve tez elden yemeyin. Zengin olan (veli) iffetli olmaya çalışsın, yoksul olan da (ihtiyaç ve emeğine) uygun olarak yesin. Mallarını kendilerine verdiğiniz zaman yanlarında şahit bulundurun. Hesap sorucu olarak da Allah yeter.” (Nisa, 6).

Ebû Hüreyre «dan rivayet edildiğine göre Peygamber şöyle buyurdu:

- «Yedi helâk ediciden kaçının!» Sahâbîler:

- Ey Allahın Resûlü! Bunlar nelerdir? diye sordular. Peygamber :

- «Allah'a ortak koşmak, sihir (büyü) yapmak, Allah"ın haram kıldığı bir nefsi haksız yere öldürmek, faiz yemek, yetim malı yemek, savaş meydanından kaçmak, evli, namuslu ve hiç bir şeyden haberi olmayan kadınlara zina isnad etmektir,” buyurdu. (Buhârî, Vasâyâ 23).

ABDULLAH ABDULKERİMOV