Allah yolunda İnsanlara hi̇zmet

Allah yolunda İnsanlara hi̇zmet

Çalışanlarınıza Karşı Adil Olun!

Peygamberimiz bir hadisi şerifinde şöyle buyurmaktadır: Hepiniz çobansınız, güttüğünüz sürüden sorumlusunuz (buhari, müslim). Bu dünyada birçok imtihanla karşılaşacağız fakirlik, zenginlik, sağlık, hastalık. Fakat bizi en çok zorlayacak olan, imanımızı ve vicdanımızı ölçecek olan imtihan yöneticiliktir.

Yöneticilikle imtihan edilmek insan için çok tehlikeli olabilir. Yöneticiliğin tehlikeli olmasının sebebi fazla sorumluluğun, yetkilerin olmasındandır çünkü ne kadar çok sorumluluk o kadar da çok Allah’a hesap vermek vardır.

Allah , Kuran"ı Kerimde şöyle buyurmaktadır:

“İnsanlar, «İnandık» demekle imtihan edilmeden bırakılacaklarını mı zannederler. Ant olsun, biz onlardan öncekileri de imtihan etmiştik. Allah doğru söyleyenleri de mutlaka bilir, yalancıları da mutlaka bilir.” (Ankebut 29/2-3).

Bazı insanlara yetki, güç verildiğinde parayla, güçle, kandırmakla, gerçeği gizlemekle kimseye hesap vermeden her şey yapabileceklerini zannediyorlar. Fakat unuttukları bir husus var ki Hak Teâlâ her şeyi bilen ve görendir. Kıyamet günü mizan kurulduğunda hiç kimse hesap vermekten kurtulamayacaktır.

Allah Teâlâ Kuran"ı Kerimde şöyle buyurmaktadır:

“Artık kim zerre ağırlığınca bir hayır işlerse onun mükâfatını görecektir. Kim de zerre ağırlığınca bir kötülük işlerse onun cezasını görecektir. (Zilal, 99/6-7).”

Ne yaparsak yapalım kıyamet günü amel defterimizde bulacağız. Allah Teâlâ hiç kimseye adaletsizlik yapmaz.

Yöneticinin manası tam olarak Eli tutandemektir. Yöneticilik yapan kim olursa olsun eli tutan olmalı. Yönetici olacak kişide liyakat aranır. Sadece işi anlamakla yöneticilik olmaz. Yönetici sadece işle değil altında çalışanların dertleriyle de dertlenmeli. Yöneticide yetenek, anlayış, disiplin olmalı. Yönetici diğer çalışanlara iyi örnek sergilemeli, terbiyeli ve eğitimli olmalı. Yönetici, yeri geldiğinde yöneten, diplomat, lider, öğretmen, organizatör, hak savunucusu ve sadece insan olabilmeli.

Başarının Perde Arkası: İyi Niyet

“Ameller niyete göredir”. ( Buhari, Müslim)

Her başarının sırrı elbette iyi niyettir. Kim olursa olsun her gün işe gittiğinde Allah için helal rızık kazanmak niyetiyle giderse o kişi, Allah yolundadır.

“Bir gün Peygamberimiz sahabelerle duruyordu. Yanından cüssesi kuvvetli bir genç geçti. Hz. Ebu Bekir “vay haline o gencin eğer gücünü Allah yolunda kullanmıyorsa” dedi. Bunun üzerine Peygamberimiz şöyle cevap verdi: O genç yaşlı anasına ve babasına bakıyorsa o Allah yolundadır, çocuklarına bakmak için çalışıyorsa Allah’ın yolundadır, kendine bakmak için insanlara muhtaç olmamak için çalışıyorsa Allah yolundadır.” (Taberani)

Yöneticinin de niyeti iyi olursa hem Allah’ın hem insanların rızasını kazanabilir.

Çalışanlara Nasıl Davranılmalı?

Birçoğu yöneticinin sorusu çalışanlarıma nasıl davranmalıyım? Ortayı nasıl bulurum? İş düzenini bozmadan personeli nasıl motive ederim? Disiplini nasıl sağlarım? Çalışanların saygısını nasıl kazanırım? İş dünyasında ufak görünen meseleler aslında göründüğü gibi ufak olmayabilir! Kibirli olmak, tepeden bakmak, aşağılayıcı tonla konuşmak insanları uzaklaştırır. Hadisi şerifte de bu konuda Peygamberimiz şöyle buyurmaktadır:

«"Kalbinde zerre kadar kibir olan kimse cennete giremez."» (Müslim).

Unutulmamalı ki makam, rütbe, güç veren Allah'tır ve istediğinde hepsini alır ve diğer insanlarla aynı seviyeye koyar.

Yöneticilerin Bazı Hataları

1. Yönetici bir iş verdiği zaman onu anlaşılır şekilde çalışana anlatması gerekiyor. Bazen yönetici iş verir ve tam olarak ne istediğini anlatmaz ya da yarım anlatır. Bu da yapılacak olan işin olması gerektiği gibi yapılmasını engeller. Daha sonra yönetici işçiyi suçlar. Oysa burada asıl suçlu kendisidir.
2. Emeğin karşılığı zamanında ödenmeli. Birçoğu insanın yaşadığı büyük sorun maaşların zamanında ödenmemesidir. Bazen bu gecikmeler bir ayı aşabilmektedir. Bu durumu çalışana karşı zülüm olarak adlandırabiliriz. İnsanlara zülüm etmek ise büyük günahlar arasında yer almaktadır. Peygamberimiz bu hususta;

«İşçinin ücretini teri kurumadan önce veriniz» (İbn Mâce, Rehin, 4) buyurmaktadır.

Bazı yöneticiler iş yerinde alkol kullanıyor ve kötü kelimeler kullanarak personelle konuşuyor. Bu durum asla kabul edilemez ve dinimizde kesinlikle yasaktır. Çalışanların yanında diğer çalışanı azarlamak iyi yöneticinin yapabileceği bir şey değildir. Çünkü bu davranış o çalışanı diğer çalışanların yanında küçük düşürebilir, gururuna dokunabilir ve diğer çalışanların ona karşı davranış biçimini değiştirebilir. Hatasız kimse yoktur fakat saygıyı, yanlışı fark edip düzelten hak eder.

Çalışanların saygısını ve sevgisini kazanmak için onlara iyi davranınız. Kişi hiyerarşi merdiveninde bizden aşağıda olabilir fakat bu durum onun bizden kötü olduğunu göstermez. Yöneticilik insanı diğer insanlardan üstün yapmıyor. Onun için yönetici çalışanlara karşı güzel söz, selam vb kelimeleri esirgememeli. Peygamberimiz s.a.v bir hadisi şerifte şöyle buyurmaktadır:

“Canım kudret elinde olan Allah'a yemin ederim ki, sizler iman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olmazsınız.” (Müslim, Îmân 93-94).

İş verirken şunu söyleyebilmek zor olmamalı “bu işi öğlene kadar bitirin lütfen”. İşi teslim aldığında da teşekkür etmek çok gelmemeli. Bazıları “bu zaten onların işi bu işi yaptıkları için onlara para ödeniyor” diyebilir. Ancak unutulmamalı ki her şey para değildir.

Güzel söz yöneticiden bir şey eksiltmez aksine sevap kazandırır. Aynı zamanda çalışanı da motive eder. Yönetici asla şunu aklından bile geçirmemeli “ben onlara iyi davranırsam benim iyi niyetimi suiistimal ederler” ya da “beni zayıf görürler”. Çalışanlara karşı konuşacağımız üslubu iyi seçmeliyiz.

Çalışan Hata Yaptıysa

Yönetici çoğu zaman işçisini uyarma durumunda kalabiliyor. Burada adil davranması çok önemlidir. Yönetici uyarı yaptığında kendini tutmalı. Negatif atmosferi minimum seviyeye indirmeli. Bazen yöneticiyi, mevkii daha yüksek biri azarlayabilir. Haliyle bu da yöneticinin moralini ve motivasyonunu ciddi oranda düşürebilir, onu öfkelendirebilir.

Fakat bu öfkeyi emrinde çalışanlara yansıtmamalı. Bu davranış zayıf yöneticilerin davranışıdır. Ne yaşandıysa onun ve üstünün arasında kalmalı ki doğru olan da budur. Yanlış yapıldığında cezalandıran değil yanlışı düzeltmeye yardım eden yönetici daha başarılı olur.

Yöneticilerin sık düştüğü hatalardan biri de diğer işçilere ibret olsun diye herkesin içinde azarlamada bulunmak. Bu seçenek çok yanlıştır. Çünkü insanlar genel olarak başkalarının hatalarından ibret almazlar ve bu davranış sevilmemeye neden olabilir. Uyarı yapılacaksa bu özel olmalı, kimse duymamalı.

Çünkü diğer çalışanların içinde azarlamak onlarda bir nefret uyandırabilir ve yönetici onların yanına geldiğinde ilk akıllarına “acaba hangimizi azarlayacak” diye düşünceler gelebilir. Bu da iş yerindeki atmosferi negatif yapar. İmam Gazali Hidayetül Bidaye adlı eserinde;

“Ey oğul! Dostuna da düşmanına da hoşnutluk göster. Başkasına eza ve cefa etmekten kendini alıkoy ve bunu onlardan korkup ürktüğün için de yapma. Sadece iyi bir huy olduğunu düşünerek öyle davran.”

İmam Gazali (rah) Yöneticilere Öğütler adlı eserinde yöneticiliğin bütün inceliklerini kaleme almıştır. Bu kitabı okumanızı tavsiye ederim.

MUHAMMED RAJABOV