Peyğəmbərin ﷺ bəzi möcüzələri haqqında daha ətraflı
Peyğəmbərin ﷺ bəzi möcüzələri haqqında daha ətraflı
(Davamı. Başlanğıcı əvvəlki nönrəmizdə).
Peyğəmbərin ﷺ duası sayəsində yeməyin bərəkətlənməsi
Cabirdən rəvayət edilən səhih hədisdə, əl-Buxari və Müslimin rəvayətinə əsasən, belə deyilir: «Müsəlmanlar Mədinənin ətrafında xəndək qazdıqları gün mən Allahın Rəsulunun ﷺ çox acdığını gördüm. Deyilənə görə, Peyğəmbər ﷺ həmin gün aclıqdan dik dayana bilmək üçün qarnına yastı bir daş bağlamışdı. Mən Peyğəmbərdən ﷺ icazə alaraq evə, həyat yoldaşımın yanına getdim və ona dedim: “Evdə yemək hazırlamaq üçün bir şey varmı? Allahın Rəsulunun ﷺ çox ac olduğunu gördüm”. O dedi: “Bir sa arpa və bir kök qoyunumuz var”. Mən qoyunu kəsdim, həyat yoldaşım isə arpanı üyütdü. Sonra ət olan qazanı odun üzərinə qoyduq. Daha sonra Peyğəmbərin ﷺ yanına qayıtdım və başqalarına eşitdirmədən ona dedim: “Siz və yanınızdakı bir neçə nəfər bizə gəlib yemək yeyin”. Lakin Allahın Rəsulu ﷺ orada olanların hamısına səslənərək buyurdu: “Cabir yemək hazırlayıb və hamınızı süfrəyə dəvət edir. Hamınız gəlin!” Başqa bir rəvayətdə isə Peyğəmbərin ﷺ Cabirdən yeməyin miqdarını soruşduğu bildirilir.
Peyğəmbər ﷺ Cabirə dedi: “Həyat yoldaşına de ki, mən gələnə qədər qazanı oddan götürməsin”. Sonra hamını Cabirin evinə yemək yeməyə dəvət etdi. Cabir belə deyirdi: “Mən çox pərt oldum və utandım. Evə gedib həyat yoldaşıma dedim: ‘Allahın Rəsulu ﷺ bütün səhabələrlə birlikdə bizə gəlir’. O soruşdu: ‘Allahın Rəsulu ﷺ evdə nə qədər yeməyimiz olduğunu səndən soruşdumu?’ Mən ‘bəli’ deyə cavab verdim. Onda həyat yoldaşım dedi: ‘Əgər sən ona yeməyimizin miqdarını demisənsə, Allah və Onun Rəsulu daha yaxşı bilirlər’. Peyğəmbər ﷺ həmçinin xəbərdarlıq etdi ki, o gələnə qədər xəmirdən çörək bişirməyək».
Mən hazır xəmiri Allahın Rəsuluna ﷺ gətirdim. O, xəmirə üfürdü və onun bərəkətli olması üçün dua oxudu. Sonra qazanda qaynayan ətə də eyni şəkildə dua etdi. Daha sonra buyurdu: “Çörək bişirməkdə sənə kömək etməsi üçün daha bir nəfəri çağır. Əti isə qazanı oddan götürmədən payla”.
Mənim hazırladığım süfrəyə gələn müsəlmanların sayı təxminən min nəfər idi. Allaha and olsun ki, onların hamısı yeməkdən doyub getdi. Buna baxmayaraq, qazanda ət əvvəlki kimi bişməkdə, su isə qaynamaqda davam edirdi. Həmin xəmirdən yenə çörək bişirilirdi».
Peyğəmbərin ﷺ belə möcüzələri dəfələrlə baş vermişdir. Məsələn, Əbu Təlhə Peyğəmbəri ﷺ və daha bir nəfəri yeməyə dəvət etmişdi. Onun evində isə cəmi bir neçə tikə çörək və bir qədər xurma var idi. Lakin Peyğəmbər ﷺ özü ilə birlikdə olanların hamısını gətirdi. O, evə hər dəfə səkkiz nəfər daxil edir və onların hamısını doyururdu. Sonra Peyğəmbər ﷺ Əbu Təlhənin həyat yoldaşı Ümmü Süleyə belə buyurdu: “Ey Ümmü Süleym! Bu qədər insanın yediyi yemək sənin hazırladığın yeməklə müqayisədə nə qədər az idi!”
Ümmü Süleym cavab verdi: “Valideynlərim sənə fəda olsun! Əgər onların yediyini öz gözlərimlə görməsəydim, deyərdim ki, bizim yeməyimizə heç kim toxunmayıb”. Bu rəvayəti Ənəsdən əl-Beyhəqi və Əbu Nuaym da nəql etmişlər.
Ənəsdən rəvayət olunur ki, Peyğəmbər ﷺ bir neçə kökə ilə dörd nəfəri doyurmuş, sonra özü və ailəsi də həmin yeməkdən yemiş, buna baxmayaraq, kökələr yenə qalmışdı. Bu səhih rəvayəti əl-Buxari və Müslim nəql etmişlər.
Başqa bir dəfə Bəşir ibn Səidin həyat yoldaşı qızını bir neçə xurma ilə göndərdi. Peyğəmbər ﷺ yerdə bir örtük sərərək qıza xurmaları onun üzərinə tökməsini buyurdu. Sonra Mədinənin ətrafında xəndək qazılmasında iştirak edən bütün müsəlmanları yeməyə dəvət etdi. Onların hamısı həmin xurmalardan yeyib doyduqdan sonra geri qayıtdılar. Bu hadisəni əl-Beyhəqi «Dəlail ən-nübüvvə» kitabında nəql etmişdir.
Təbuk döyüşü zamanı səhabələr Peyğəmbərə ﷺ yeməklərinin qalmadığını söylədilər. O, onların yanında olan bütün ərzaqları bir yerə toplamağı əmr etdi. Nəticədə bir qədər yemək toplandı.
Allahın Rəsulu ﷺ əvvəlcə dua etdi, sonra onların yemək yemələrini və ardınca öz ox qablarını da ərzaqla doldurmalarını buyurdu. Orada olan müsəlmanların hamısı yemək yedi, özlərinə azuqə götürdü və buna baxmayaraq, yenə də kifayət qədər yemək qaldı.
Əl-Buxarinin rəvayət etdiyi hədisdə Ənəsin anası belə deyir: «Peyğəmbər ﷺ Zeynəblə evləndiyi gün xurma, yağ, pendir və undan hazırlanmış yemək göndərildi. Ənəs yeməyi gətirəndə Peyğəmbər ﷺ müəyyən insanları adları ilə çağıraraq süfrəyə dəvət etməyi, yolda rast gəlinən hər kəsi də dəvət etməyi əmr etdi. Ənəs deyir: “Peyğəmbər ﷺ az miqdarda olan yeməyin üzərinə əlini qoydu, gizlicə bir şey oxudu və sonra insanları on nəfərdən ibarət qruplarla dəvət etməyi buyurdu. Onlar Bismillah deyərək yeməyə başladılar. Üç yüzdən çox insan yeyib doyduqdan sonra getdi. Yeməkdən sonra qalanları götürdüm. Lakin yeməyin hansı vaxtda daha çox olduğunu bilmirdim: onu gətirəndə, yoxsa geri aparanda”». (Əl-Buxari)
Sevimli Peyğəmbərimizin ﷺ bu cür möcüzələri çoxdur. Ətraflı məlumat üçün «İthaf» kitabının 8-ci cildinin 313–319-cu səhifələrinə və Peyğəmbərin ﷺ həyatından bəhs edən digər kitablara baxmaq olar.
Peyğəmbərin ﷺ barmaqlarının arasından su çıxması
Əl-Beyhəqi «Dəlail ən-nübüvvə» kitabında Cabirdən belə rəvayət edir: «Bir dəfə qəzvəyə gedirdik. Yol boyunca güclü susuzluq çəkirdik. Bu vəziyyəti Allahın Rəsuluna ﷺ bildirdik. O, qarşısında olan kiçik su qabına əlini saldı. Mən gördüm ki, barmaqlarının arasından bulaq kimi su axmağa başladı. Sonra buyurdu: “Allahın adı ilə için!” Biz həmin sudan içdik və özümüz üçün də su götürdük. Hamıya su çatdı. Əgər sayımız yüz min nəfər olsaydı belə, su hamımıza kifayət edərdi». Ondan soruşdular: «Siz neçə nəfər idiniz?» Cabir cavab verdi: «Min beş yüz nəfər».
Peyğəmbərin ﷺ bu möcüzəsi dəfələrlə təkrarlanmışdır. Bunu əl-Qurtubinin aşağıdakı sözləri də təsdiqləyir: «Allahın Rəsulunun ﷺ barmaqları arasından suyun çıxması möcüzəsi bir neçə dəfə təkrarlanmış və əsasən çoxsaylı insanların iştirakı ilə baş vermişdir. Əvvəlki peyğəmbərlərdən heç birində suyun sümükdən, ətdən və qandan çıxması kimi bir möcüzə baş verməmişdir. Bu, yalnız bizim Peyğəmbərimiz Məhəmmədə ﷺ məxsusdur». Məzani isə belə qeyd etmişdir: «Məhəmməd Peyğəmbərin ﷺ barmaqları arasından suyun çıxması, Musanın (əleyhissalam) əsasını vurduğu daşdan suyun çıxmasından daha böyük möcüzədir. Çünki daşdan suyun çıxması gözlə görünən və məlum bir hadisədir. Ət və qandan suyun çıxması isə görünməmiş bir möcüzədir».
Peyğəmbərin ﷺ həyatından bəhs edən kitablarda onun mübarək barmaqları arasından suyun çıxması ilə bağlı çoxsaylı hadisələr qeyd edilmişdir. Həqiqi və saleh alimlər bildirirlər ki, Peyğəmbərin ﷺ mübarək barmaqlarından axan su ən müqəddəs və qiymətli sudur. Həmçinin Peyğəmbərin ﷺ tüpürməsi və ya dua oxumasından sonra quyularda və bulaqlarda suyun artması, duzlu suyun şirinləşməsi ilə bağlı çoxlu rəvayətlər vardır. Ətraflı məlumat üçün «İthaf» kitabının 8-ci cildinin 313–319-cu səhifələrinə və Peyğəmbərin ﷺ həyatı haqqında digər əsərlərə baxmaq olar.
Salman əl-Farisinin İslamı qəbul etməsi
Salman əl-Farisi İranın İsfahan şəhərindən idi. İslamı qəbul etməzdən əvvəl onun adı Məbah idi. Atası Buzhaşan atəşpərəst idi və öz dininin ardıcılları arasında nüfuzlu bir şəxs sayılırdı.
Salman İbn Abbasa İslamı qəbul etməsinə səbəb olan hadisələri belə danışmışdır: «Mən fars əsilli bir gənc idim. Atəşpərəstlərin rəhbərinin oğlu idim. İnsanları çox sevirdim. Atam məni evdə saxlayır, bayıra çıxmağa qoymurdu. Öz dinimizə səylə əməl edirdim. Atamın böyük bir mülkü var idi. Bir gün mənə dedi: “Oğlum, mülkümüzə get, amma çox gecikmə. Sən gecikəndə mənim fikrim tamam qarışır”.
Mən dərhal yola düşdüm. Bir müddət sonra yolun kənarında xristian kilsələrindən birini gördüm. Oradan keçərkən ibadət edən insanların səslərini eşitdim və bu, diqqətimi cəlb etdi. Onları müşahidə etdikdən sonra dedim: “Allaha and olsun ki, bu din bizim dinimizdən daha yaxşıdır!” Gün batana qədər kilsədə qaldım və atamın mülkünə gedib çatmadım. Gecikdiyim üçün atam mənim ardımca adam göndərdi.
Xristianların dini mənim xoşuma gəlmişdi. Onlardan soruşdum:
“Bu dinin kökü haradadır?” Onlar cavab verdilər: “Şamda”.
Atama dedim: “Atacan, xristianların dini mənim xoşuma gəldi. O, bizim dinimizdən daha yaxşıdır”. Atam qışqıraraq dedi: “Sənin dinin və əcdadlarının dini daha üstündür!” Mən isə etiraz etdim: “Xeyr, elə deyil!” Atam sözlərimdən qorxdu və məni evə həbs edib ayaqlarıma qandal vurdu.
İlk fürsətdə bir nəfər vasitəsilə xristianlara xəbər göndərdim:
“Aranızdan kimsə Şama gedəcəksə, mütləq mənə xəbər versin”.
Sonra atamdan qaçıb Şama yollandım. Orada xristianların ən böyük yepiskopunun yanına getdim və dedim: “Sənin yanında qalmaq, səninlə birlikdə ibadət etmək və sənə xidmət göstərmək istəyirəm”. O, razılaşdı. Lakin tezliklə məlum oldu ki, yepiskop pis bir insandır. O, insanlara sədəqə verməyi əmr edir, amma yığılan pulları özü mənimsəyirdi. Beləliklə, yeddi böyük küp dolusu qızıl və gümüş toplamışdı. Bir müddət sonra yepiskop öldü.
Onun ölümündən sonra xristianlara gördüklərimi danışdım. Onlar mənə qışqırmağa başladılar. Mən isə yepiskopun pulları harada gizlətdiyini göstərdim. Onlar yepiskopu dəfn etmədilər, cəsədini dirəyə bağlayıb daşladılar. Bir müddət sonra başqa bir adam yepiskop seçildi. O, dünyaya bağlı olmayan, ibadət edən, axirəti sevən və çox saleh bir insan idi. Mən onu sevdim və ona bağlandım. Ölənə qədər ona xidmət etdim. Ölüm yatağında olarkən ondan soruşdum: “Sizdən sonra kimin yanına gedim?” O dedi: “Mosulda yaşayan filan alimin yanına get. Onunla mənim aramda ortaq bir iş vardır”.
Ağam vəfat etdikdən sonra Mosulda yaşayan həmin adamın yanına getdim. O, məni qəbul etdi. O da yaxşı insan idi. Ölümündən əvvəl ondan da məsləhət istədim. O dedi: “Bizim kimi olan yalnız bir nəfər tanıyıram. O, Amuriyyədə yaşayır. Onun yanına get”.
Mən Amuriyyəyə yollandım və başıma gələnləri həmin adama danışdım. O da məni qəbul etdi. Onun yanında bir qədər pul qazandım və bu pula bir neçə inək və qoyun aldım. Bir müddət sonra o da vəfat etdi. Ölümündən əvvəl ona müraciət edib soruşdum: “Mən bundan sonra kimin yanına gedim?” O cavab verdi: “İndi səni göndərə biləcəyim, yer üzündə bizim kimi olan başqa bir insan tanımıram. Lakin İbrahim peyğəmbərin ﷺ dinini təbliğ edəcək bir peyğəmbərin zühur vaxtı yaxınlaşıb. O, öz vətənindən çıxaraq xurma ağaclarının bitdiyi bir yerə hicrət edəcək.
Həmin Peyğəmbərin ﷺ aydın əlamətləri olacaq. Kürəklərinin arasında peyğəmbərlik möhürü yerləşəcək. O, hədiyyə verilən yeməkdən yeyəcək, sədəqədən isə yeməyəcək. Əgər bacarsan, onun yanına get”.
Bundan sonra o da vəfat etdi. Bir müddət sonra Kilab qəbiləsindən olan ərəb tacirləri yanımdan keçirdilər. Mən onlara dedim: “Məni öz torpaqlarınıza aparsanız, inək və qoyunlarımı sizə verərəm”.
Onlar razılaşdılar. Hicaz ərazisində, Üla ilə Mədinə arasında yerləşən Qura vadisinə çatanda tacirlər məni yəhudi bir adama qul kimi satdılar. Orada xurma ağaclarını gördüm və həmin adamın mənə danışdığı yerin bura olduğunu anladım.
Yəhudinin yanında işləyirdim. Bir müddət sonra Bəni Qüreyza qəbiləsindən olan bir nəfər onun yanına gəldi. Bu qəbilə Mədinədə yaşayan yəhudi qəbilələrindən biri idi. Həmin adam məni satın alıb özü ilə Mədinəyə apardı. Mən bu şəhəri də deyilən əlamətlərə əsasən tanıdım. Orada xurma bağında işləyirdim. Tezliklə Allahın Rəsulu ﷺ Mədinəyə hicrət etdi və Qubada Əmr ibn əl-Asın ailəsinin yanında yerləşdi. Bir gün bağda işləyərkən ağamın yanına onun qardaşı oğlu gəldi və dedi: “Allah Mədinədəki ərəb qəbilələrini məhv etsin! Mən onların yanından keçirdim. Onlar Məkkədən gəlmiş bir adamın ətrafına toplaşmışdılar. Həmin adam peyğəmbər olduğunu iddia edir”.
Allaha and olsun ki, bu sözləri eşidən kimi məni güclü bir titrəmə bürüdü və az qala xurma ağacından yıxılacaqdım. Tez ağacdan enib həmin adam haqqında soruşdum. Onlar mənə dedilər: “Sənin bu işə nə aidiyyətin var? Öz işinlə məşğul ol!”
Axşam düşəndə işlədiyim bağdan bir qədər xurma götürüb Qubaya, Peyğəmbərin ﷺ yanına getdim. Onun hüzuruna daxil olub dedim:
“Bunlar işləyərək qazandığım xurmalardır. Mən onları sədəqə vermək istəyirəm. Eşitmişəm ki, sən saleh və yaxşı insansan, yanında da ehtiyacı olan dostların var. Buna görə də size başqalarından daha layiqli hesab edirəm”. Sonra xurmaları onların qarşısına qoydum. Peyğəmbər ﷺ səhabələrinə dedi: “Yeyin!”
Lakin özü yemədi. Mən öz-özümə dedim: “Bu, həmin əlamətlərdən biridir”. Sonra geri qayıtdım. Başqa bir gün yenidən xurma toplayıb onun yanına gəldim və dedim: “Mən sənə hədiyyə vermək istəyirəm. Buna görə də bu xurmalar sədəqə deyil, hədiyyədir”.
Peyğəmbər ﷺ xurmadan yedi və səhabələrinə də verdi. Mən öz-özümə dedim: “Budur, ikinci əlamət də!” Sonra geri qayıtdım.
Üçüncü dəfə onun yanına gələndə Peyğəmbər ﷺ səhabələri ilə birlikdə Bəqi qəbiristanlığına getmişdi. Onlar səhabələrindən birini dəfn edəcəkdilər. Mən salam verdim və onun kürəyindəki peyğəmbərlik möhürünü görmək üçün fürsət axtarmağa başladım.
Peyğəmbər ﷺ üst geyimini bir qədər qaldırdı və mən onun kürəyində peyğəmbərlik möhürünü gördüm. Mən həmin möhürü öpdüm və ağlamağa başladım. Peyğəmbər ﷺ məni qarşısında oturtdu. Mən də bütün başıma gələnləri ona danışdım. Ey İbn Abbas, indi sənə danışdığım kimi, ona da öz hekayəmi danışdım».
Salman əl-Farisi Peyğəmbərin ﷺ ən hörmətli və yaşca böyük səhabələrindən biri idi. O, dünyaya bağlı olmamaq, Uca Allaha ibadət, ağıl kamilliyi və İslamı yaymaq baxımından bütün müsəlmanlar üçün nümunə idi. Allahın Rəsulu ﷺ də onu yüksək qiymətləndirərək öz ailəsindən biri adlandırmışdı.
Əziz oxucular, gördünüz ki, Salman əl-Farisinin İslamı qəbul etməsinin əsas səbəbi onun səmimi axtarışı və Haqqa çatmaq istəyi idi. O, Tövrat və İncil kimi əvvəlki müqəddəs kitablardan xəbərdar olan insanların danışdıqları əlamətləri öyrənmiş, Məhəmmədin ﷺ Allahın həqiqi peyğəmbəri olduğunu anlayaraq bütün qəlbi ilə ona iman gətirmişdi.
