Ушаглара анаја көмәк етмәји өјрәдирик
Евдә көмәк етмәк - тәкҹә вәзифә дејил, һәм дә ушаглара мәсулијјәт, мүстәгиллик вә әмәјә, зәһмәтә һөрмәт инкишаф етдирмәјә көмәк едән ваҹиб дәрсдир.
Бундан әлавә, һәр ҝүн бир чох иш вә нараһатлыгла долу олан мүасир дүнјада ушагларын ев вәзифәләрини јеринә јетирмәсинә көмәк етмәси ана үчүн бөјүк јардым олур. Анҹаг бир чох аналар проблемлә үзләширләр - ушагларын көмәк етмәк истәмәмәси илә. Нијә белә олур вә буну неҹә дүзәлтмәлидир?
Тәрбијәдә ананын сәһвләри
Сәбәбләрдән бири ананын ушағын мәсулијјәт вә мүстәгиллик һиссини инкишаф етдирмәсинә кифајәт гәдәр диггәт јетирмәмәси ола биләр. Әҝәр ана көрпәјә ҝүҹүнү сынамаг имканы вермәјәрәк һәмишә һәр шеји өзү едирсә, о заман өвлад тәшәббүскарсыз вә мүстәгиллијә баҹарыгсыз бөјүјә биләр. Бүтүн ишләри тез бир заманда ҝөрмәк истәјән ананы баша дүшмәк олар: ахы, ушаг ардынҹа јәгин ки јенидән етмәли олаҹаг: габ-гаҹағы, палтары јенидән јумалы олаҹагдыр... Анҹаг јадда сахламаг лазымдыр: сонра бош-бошуна ондан көмәк ҝөзләмәкдәнсә, ушаға кичик икән өјрәтмәк үчүн вахт ајырмаг даһа јахшыдыр. Гәзетимизин “Етибар хәтти” рубрикасына артыг дәфәләрлә илаһијјатчы вә психологун мәсләһәтиндән белә бир вәзијјәтдә неҹә давранаҹағыны сорушан гадынлардан мәктублар ҝәлиб: бөјүмүш ушаглар јашлы анаја көмәк етмирләр. Јахында јашасалар да, сағлам олсалар да, бош вахтлары вар, амма... Ејни заманда, гадынлар өвладларынын көмәјинә лајиг олдугларына даир бир аргумент олараг вурғулајырлар: “мән өзүмү бүтүнлүкдә ушаглара вермишәм”, “мән һеч вахт ушаглардан һеч нә истәмәмишәм, һәр шеји өзүм етмишәм...”
Мүмкүн олан даһа бир сәбәб - аилә үзвләри арасында вәзифәләрин дәгиг бөлүшдүрүлмәмәсидир. Һәр кәс башгаларынын марагларыны нәзәрә алмадан истәдијини едирсә, бу мүнагишәләрә вә көмәк етмәк истәмәмәсинә сәбәб ола биләр.
Ушағын јашыны да нәзәрә алмаг ваҹибдир. Кичик ушаглар һәлә чәтин тапшырыглары јеринә јетирә билмирләр, буна ҝөрә дә онлара јашларына вә имканларына ујғун тапшырыглар вермәк ваҹибдир.
Ҝәләҹәкдә белә бир проблемин гаршысыны алмаг үчүн ана нә етмәлидир?
Көмәк едә биләҹәк бир нечә мәсләһәт бунлардыр.
Вәзифә бөлҝүсү. Вәзифәләри бүтүн аилә үзвләри арасында ајдын шәкилдә бөлүшдүрмәк ваҹибдир. Бу, мүнагишәләрин гаршысыны алмаға вә көмәји даһа тәсирли етмәјә көмәк едәҹәкдир. Мәсәлән, ушагдан ҝүлләри суламағы, ојунҹаглары јығышдырмағы, пишији једиртмәји, зибили чыхармағы вә ја габлары јумағы хаһиш етмәк олар.
Јаш хүсусијјәтләри. Ушағын јашыны нәзәрә алын вә онун имканларына ујғун тапшырыглар верин. Тапшырыгларын тәдриҹән мүрәккәбләшдирилмәси. Садә тапшырыглардан башлајын вә тәдриҹән онлары мүрәккәбләшдирин. Бу, ушағын әһәмијјәтини вә ваҹиблијини һисс етмәсинә көмәк едәҹәкдир.
Тәриф вә дәстәк. Ушағын көмәји хырда ҝөрүнсә дә, буна ҝөрә ону мүкафатландырын. Бу, она өз әһәмијјәтини вә өзүнә инамы һисс етмәјә көмәк едәҹәкдир.
Јардымын мәнасынын изаһ едилмәси. Ушаглара евдә көмәк етмәјин нә үчүн ваҹиб олдуғуну сөјләјин. Мәсәлән, бунун еви сәлигәли вә тәмиз сахламаға көмәк етдијини изаһ етмәк олар.
Шәхси нүмунә. Ушағыныза тәкҹә ев вәзифәләрини јеринә јетирдијинизи дејил, һәм дә башгаларына көмәк етдијинизи ҝөстәрин - мәсәлән, јашлы аилә үзвләринә, нәнә вә бабаја јахуд јашлы вә ја хәстә гоншулара. Бу, ушаға көмәк етмәјин норма олдуғуну баша дүшмәјә көмәк едәҹәкдир.
Планлашдырмаја ҹәлб етмәк. Ушағын ев ишләринин планлашдырылмасында иштирак етмәсинә иҹазә верин. Бу она өз мәсулијјәтини һисс етмәјә көмәк едәҹәк.
Шәхси мәкана һөрмәт. Ушағын шәхси мәканына һөрмәт един вә истәмәдији тәгдирдә ону көмәк етмәјә мәҹбур етмәјин. Анҹаг ону јумшаг бир шәкилдә мүстәгиллијә доғру итәләмәјә чалышын.
Тәнгидин олмамасы. Ушағы сәһвләрә ҝөрә тәнгид етмәјин, әксинә онлары дүзәлтмәјә көмәк един. Бу, она уғурсузлугдан горхмамаға көмәк едәҹәкдир. Бирҝә ишләр. Бирликдә нәсә един – мәсәлән, шам јемәји һазырлајын вә ја отағы тәмизләмәјин. Бу, ушаға онун команданын бир һиссәси олдуғуну һисс етмәјә көмәк едәр.
Сәбир вә баша дүшмәк. Јадда сахлајын ки, һәр бир ушаг бәнзәрсиздир вә ушагларын көмәк етмәји өјрәнмәләри үчүн мүхтәлиф вахт сајы тәләб олуна биләр.
Јадда сахламаг ваҹибдир ки, ушагларын ев ишләриндә көмәји - тәкҹә вәзифә дејил, һәм дә онлара мәсулијјәт, мүстәгиллик вә јахынларына һөрмәт өјрәтмәк үчүн бир имкандыр. Дүзҝүн јанашанда бу, аиләдә аһәнҝдар мүнасибәтләр үчүн әсас ола биләр.
