Компүтер

Компүтер

әввәли гәзетин өтән сајында

Гапы архасында анасынын аддым сәсини ешидән кими Јусиф ојанды, стулдан атылыб дүшдү вә тез јемәдији сәһәр јемәји олан бошгабы өз отағына апарды, пижаманы атыб тәләм-тәләсик стулда асылмыш идман шалварыны ҝејди.

- Әссаламуәлејкум, оғлум,

- Вәәлејкумәссалам, ана.

- Сән нијә чајыны ичмәмисән? Отағы да јығышдырмамысан. Һәтта дөшәк дә атмамысан.

Јусиф гызарды.

- Јахшы, онда һазырлан.

- Һараја, - фикирли һалда сорушду Јусиф.

- Неҹә һараја? Биз парка ҝетмәк истәјирдик. Сонра Аишә биби илә сејрә чыхарыг. Бајрам ҝүнләридир, һамы һараса ҝедир, севинир, бир-биринә ҝүлүмсүнүрләр.

Јусиф компүтерә бахды. Хејр, о, садәҹә олараг белә чыхыб ҝедә билмәз! Ахы, ојуну баша чатдырмамышды. Әҝәр даһа да бир-ики саат отурса, онда бәлкә мәнимсәјә билмәдији бу чәтин сәвијјә кечиб ҝедәр.

-Ана, сиз ҝедин, мән галырам. Нәсә бу ҝүн мәнә евдә јахшыдыр. Үстәлик дәрсләрим дә чохдур.

Ана тәәҹҹүблә она бахырды.

- Сән әминсән ки, ҝетмәк истәмирсән? Бу, һеч сәнә охшамыр.

- Бәли, әминәм. Сиз истираһәт един, мәнсә бурада отурарам.

- Јахшы. Анҹаг супу өзүнә исит. Намазы да јаддан чыхарма.

Онлар ҝедәндән сонра Јусиф супу да, намазы да унутду. Јалныз атанын сааты сонракы намазын башланмасыны хәбәр верәндә өзүнә ҝәлди. Јусиф әли илә алнына вурду. Бу неҹә олду белә? О, һеч вахт намазлары јаддан чыхармазды, әксинә, һамынын јадына саларды...

Инди артыг һеч нә еләмәк олмазды... Вә о, јенә дә ојнамаға башлады.

Атасынын саатындан јенә дә азан сәси ҝәләндә Јусифи сојуг тәр басды. О, сычрајыб стулдан дүшдү вә пәнҹәрә тәрәфә јүјүрдү. Еләдир ки вар. Ҝүнәш үфүгүн ардында ҝизләнди. О, јенә дә намазы бурахды...

Мәјус олараг јенә компүтер архасына әјләшди. “Јох, даһа ојнамарам!” – өзү үчүн гәрара ҝәлди.

Бир аз ојнаса нә олар ки. Лап аз. Сонунҹу сәвијјәни кечәр вә гуртарды... Атанын сааты хәбәр верди ки, о бири намаз башланды. Јусиф јумругларыны сыхыб өзүнү сөјмәјә башлады.

Бу неҹә белә чыхыр ахы? Далбадал үч намазы бурахды! Бу нә олан ишдир ахы?

О, јалныз инди һисс етди ки, неҹә ҝөзләри ағрыјыр. Ахы, бүтүн ҝүнү компүтер архасында отурмушду. Пәнҹәрәјә јахынлашды. Бајыр там гаранлыг иди. Ана вә ата һәр дәгигә ҝәлиб чыха биләрдиләр. О исә дишләрини тәмизләмәјиб. Вә сәһәр јемәјини јемәјиб. Наһар да етмәјиб. Чај да ичмәјиб. Вә Гуран да охумајыб. Вә намазлары да бурахыб. Вә отағы да јығышдырмајыб. Дәрсләринә һеч јахын да дүшмәјиб. Вә ону чох ҝөзләјән Алијә бибисиҝилә гонаглыға да ҝетмәди. Вә сејрә дә чыхмады, јәгин ки орада чох мараглы иди вә о, Аишә бибисинин оғланлары илә намаз охуја вә онларла баскетбол ојнаја биләрди. Вә машын тәмириндә көмәк етмәк үчүн дүнән ону чағыран әмиси Абдуллаһын јанына да ҝетмәди. Бу ҝүн нә гәдәр мүкафаты бурахды о!

Һәлә үстәлик дәрсләри барәсиндә анасына јалан да демишди. Әслиндә ев тапшырығы чох аз иди. Өзү дә хатырламыр ки, нә вахт һеч олмаса бир дәфә анасына јалан демишдир. Бурада исә өз-өзүндән баш верди...

Јусиф чох пешман олду. О, өзүнә һирсләнирди. О, атасынын масасына јахынлашыб “Рәсулүллаһ демишдир: “Тәләсиклик – шејтандандыр” сөзләри јазылмыш әлфәчини ҝөтүрдү.

Јусиф әлфәчини гојду. О, компүтерә јахынлашды, ону сөндүрдү, сонра чарпајыја әјләшиб ағламаға башлады.

Бу ҝүнкү ҝүнү о, неҹә дә фајдасыз кечирмишди!Дүз ики һәфтә ҝөзләдији ҝүнү. Вә өзү дә һансыса бир бош шеј үстүндә, ахмаг компүтер ојуну үстүндә!

Әһвалы тамам тәлх олду. Башы ағрыјыр, ҝөз јашлары исә дизләринә дамҹылајырды.

Гыфылда ачар чеврилди. Атасы ҝәлди.

Јусиф тәләм-тәләсик ҝөз јашларыны үзүнә сүртмәјә башлады. Сонра әлини ашағы салды. Атасы онсуз да ҝөрәҹәкдир ки, о ағламышдыр. О, башыны ашағы салды.

-Нә олуб, оғлум?

Атасы диггәтлә она бахды.

- Һеч, елә-белә... Ана һаны?

- О, зәнҝ вурду вә биз гәрара ҝәлдик ки, о, Аишә бибиҝилдә ҝеҹәләјәҹәк, сәһәр исә онлар ҝәләҹәкләр... Бәлкә данышасан, нә баш вериб? – тәклиф етди ата.

- Һәр шеј гајдасындадыр, доғрудан...

- Онда компүтери ишә сал. Бахаг ҝөрәк нә вар. нә јох.

- Јох, јох! Истәмирәм! Мән артыг... – онун дили долашды.

- Нә артыг? – баша дүшмәди ата.

Јусиф башыны ашағы дикиб һәр шеји атасына данышды.

- Буна ҝөрә дә компүтер истәмирәм... – деди о.

- Тәәссүф ки, әлбәттә, белә олду, - ата башыны јырғалады. – сән тәләсиб мәни ҝөзләмәдин. Она ҝөрә дә һәр шеј тәрсинә олду, өзүн дә истәмәдән шејтана ујдун... Мән исә сәнә компүтер васитәсијлә еләмәк олан чохлу фајдалы шејләр ҝөстәрмәк истәјирдим. Чүнки онун көмәји илә һәм Гурана гулаг асмаг вә өјрәнмәк, һәм Ислам һаггында јени мәлумат алмаг, ҹүрбәҹүр фајдалы видеоја бахмаг, һәм дилләр өјрәнмәк, һә дә дүнјанын мүхтәлиф ҝушәләриндә мүсәлманларын неҹә јашадығыны билмәк олар... Ҝәл белә еләјәк. Гој компүтеримиздә бу ојунлар олмасын, сабаһ исә бирликдә әјләшиб сәнин үчүн нәсә фајдалы вә мараглы бир шеј ахтарыб тапарыг ки, сән баха, динләјә вә охуја биләсән вә компүтеримиз зијан јох, фајда версин. Данышдыг?

Јусиф башыны тәрпәтди. Вә о ҝүндән бәри компүтер она јалныз фајда верир вә о, һәмишә атасына гулаг асмаға вә тәләсмәмәјә чалышырды.

Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: “Тәләсмәк – шејтан ишидир” [Тирмизи].

Мүслимәт Һејдәрова

2026-10-01 (Рабиул ахир 1448 г) №10.


Atalar, övladlar və daha çoxu: eyni evdə necə yola getmək olar?

Əsrlər boyu ənənəvi cəmiyyətdə bir neçə nəsil eyni dam altında yaşayır və bir-biri ilə yola gedirdi.   Oğul evləndikdən sonra həyat yoldaşını ata evinə gətirir, gəlin də böyük ailənin bir üzvünə çevrilirdi. Ərin valideynləri, nənə-babaları, kiçik...


Һəр ҝүн дишлəрини тəмизлə

Мəрaт дoстунун aд ҝүнүндəн гaјытды. Ҝүн чox шəн кeчмишди. Xүсусилə дaдлы тoрт вə чoxлу-чoxлу ширнијјaтлaр oну сeвиндирмишди: кoнфeтлəр, зeфирлəр, мaрмeлaд, шoкoлaд. Үстəлик, бaјрaмдaн сoнрa бaлaҹa гoнaглaр eвлəринə дaғылышaркəн дoсту həр биринə өзү илə aпaрмaг үчүн бир aз дa ширнијјaт вeрди. Мəрaт...


Нијə aнa aтaдaн дaһa чox јaxшылығa лaјигдир?

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   Имaм əл-Гуртуби өзүнүн “Əл-Ҹaми фи Əһкaм əл-Гурaн” китaбындa бу бaрəдə бeлə јaзыр:   “Бу һəдис ҝөстəрир ки, aнaјa гaршы сeвҝи вə мəрһəмəт aтaјa гaршы oлaн сeвҝи вə мəрһəмəтдəн үч гaт дaһa ҝүҹлү oлмaлыдыр. Чүнки Пeјғəмбəр ﷺ...


Иcлaмдa вaлјутa мүбaдилəcи

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   3. Мүгaвилəнин бaғлaндығы јeрдə гaршылыглы һecaблaшмa   Тəрəфлəр бир-бириндəн aјрылмaздaн əввəл мүгaвилə јeриндə (мəҹлиcдə) əллəриндəки гaршылығы (eквивaлeнти) тəһвил вeрмəлидирлəр. Мүбaдилə oлунaн əшјaлaрын eјни нөв (гызылын гызыллa, дoллaрын...


Rəbiül-axir və Cümadəl-üla ayları – İslam tarixinin əlamətdar səhifələri

İslam təqviminin hər bir ayı mühüm hadisələri və böyük şəxsiyyətləri ilə yadda qalır. Rəbiül-əvvəl ayından sonra gələn Rəbiül-axir, daha sonra isə Cümadəl-üla ayları da İslam tarixində mühüm hadisələrin baş verdiyi və böyük alimlərin...